Był fizykiem jądrowym, radiobiologiem i laureatem Pokojowej Nagrody Nobla, pisze warsaw-name.eu. Mowa o warszawskim naukowcu Józefie Rotblatcie. W tym artykule bardziej szczegółowo opowiemy o jego karierze.
Młodość
Józef Rotblat urodził się w 1908 roku w Warszawie w rodzinie żydowskiej. Był piątym dzieckiem w rodzinie. Ojciec Zelman Rotblat prowadził firmę transportową, co zapewniało rodzinie dobrą sytuację finansową. Jednak po wybuchu I wojny światowej firma jego ojca zbankrutowała, a warunki życia Rotblatów znacznie się pogorszyły. Rodzina była bardzo religijna i trzymała się własnych tradycji. Ale mimo to dla jego rodziców było ważne, aby Józef znał język polski, dlatego zatrudnili dla niego, gdy był dzieckiem, nianię z Warszawy.
Gdy chłopiec dorósł, ojciec chciał, żeby został rabinem, wysłał więc syna na naukę do chederu, czyli szkoły religijnej. Jednak w wieku 12 lat Józef uznał, że nie jest to szkoła dla niego i ją opuścił, ponieważ inaczej widział swoją przyszłość. Ze względu na trudną sytuację rodziny Rotblat musiał wstąpić do Szkoły Rzemieślników Towarzystwa Dostarczania Pracy Ubogim Żydom. W 1925 roku ukończył szkołę i rozpoczął pracę jako elektryk. Po studiach wraz z przyjacielem Józef otworzył firmę świadczącą usługi elektromonterskie oraz naprawy radioodbiorników.
W 1928 roku młodemu Rotblatowi udało się wstąpić na Uniwersytet Warszawski. Józef był bardzo zaangażowany w naukę, gdyż jego nauczycielem był kierownik Pracowni Radiologicznej Towarzystwa Naukowego Warszawskiego i były asystent Marii Skłodowskiej-Curie, Ludwik Wertenstein. Józef łączył pracę elektryka ze studiami wieczorowymi.
Działalność naukowa
W 1932 roku Rotblatt uzyskał tytuł magistra fizyki. Pracował z Wertensteinem jako asystent w Pracowni Radiologicznej. Brał udział w eksperymencie, w którym odkrył niesprężyste rozpraszanie neutronów. W 1938 roku Józef obronił pracę magisterską na Uniwersytecie Warszawskim. W 1939 roku rozpoczął staż na Uniwersytecie w Liverpoolu, gdzie kontynuował swoje badania. Po zakończeniu II wojny światowej Józef wrócił do Warszawy.
Dla Rotblata bardzo ważna była popularyzacja nauki, zwłaszcza w Polsce. Na przykład we współpracy z Towarzystwem Fizyków Atomowych zorganizował w Warszawie Atom Train – pociąg z wystawą pokazującą dobre i złe strony wykorzystania energii atomowej. Pociąg odwiedził 26 miast w Wielkiej Brytanii, a później został wypożyczony przez UNESCO, aby pokazać tę wystawę w innych krajach.
W 1954 roku na Atolu Bikini zdetonowano bombę wodorową. Siła wybuchu była znacznie większa niż oczekiwano i została ukryta przez stronę amerykańską. Jako fizyk jądrowy Rotblat został zaproszony jako ekspert w programie BBC dotyczącym wybuchu. Wyjaśnił publiczności różnicę pomiędzy bombą wodorową opartą na fuzji lekkich jąder a bombą atomową. Naukowiec powiedział też, że pomimo znacznie większej mocy, zanieczyszczenie po wybuchu bomby wodorowej jest podobne do tego po wybuchu bomby atomowej. Analizując dane z Bikini, Rotblat dowiedział się, że zanieczyszczenie powstałe w wyniku tego wybuchu było znacznie większe, niż podawały to raporty. Było to spowodowane konstrukcją bomby. Uświadomił sobie, że wprowadził widzów BBC w błąd. W 1955 roku musiał opublikować artykuł z nowymi wyjaśnieniami dla czytelników. Materiał opisywał rzeczywiste skutki wybuchu i zawierał ostrzeżenie, że powtarzane testy coraz potężniejszych bomb mogą spowodować uszkodzenia genetyczne.
Działalność naukowa Józefa Rotblata została doceniona na całym świecie. Całe swoje życie poświęcił nauce, w szczególności badaniom fizycznym. W 1998 roku w Warszawie został mu przyznany tytuł szlachecki. Warszawski radiobiolog zmarł w 2005 roku w Londynie.
