Wielu warszawiaków nawet nie zdaje sobie sprawy, że w starych ceglanych budynkach działały kiedyś zakłady przemysłowe. Każdy z nich ma swoją własną historię. Dlatego w tym artykule na warsaw-name.eu opowiemy Ci więcej o pracy fabryk w Warszawie.
Społeczność przemysłowa
W XX wieku w zachodniej części Warszawy przy alei Prymasa Tysiąclecia powstało przedsiębiorstwo przemysłowe. W 1904 roku Towarzystwo Przemysłowe Fabryk Mechanicznych Lilpop, Rau i Loewenstein zakupiło działkę w tej okolicy i na rogu ulic Bema i Prądzyńskiego powstała fabryka.
Warto zaznaczyć, że na terenie fabryki znajdowały się tory kolejowe, którymi dostarczano niektóre produkty. Na początku XX wieku zakład został przebudowany i rozbudowany. Przed wybuchem I wojny światowej firma produkowała mosty kolejowe i miejskie, budowała obiekty wodociągowe, produkowała różnego rodzaju silniki parowe, rakiety i realizowała zamówienia dla Kriegsministerium (niemieckiego Ministerstwa Wojny). W czasie wojny pracownicy zakładu i cały sprzęt zostali wywiezieni do Charkowa. Powrócić do Polski pracownikom udało się dopiero w 1917 roku.
Odbudowa przedsiębiorstwa
Po zakończeniu I wojny światowej działalność zakładu została przywrócona. Stało się to za sprawą Andrzeja Rotwanda, który stworzył największy zakład przemysłowy w międzywojennej Warszawie. Firma produkowała lokomotywy, wagony kolejowe i tramwajowe, a także wiele innych urządzeń. W 1936 roku miało miejsce ważne dla zakładu wydarzenie. Podpisano umowę licencyjną z General Motors, dzięki czemu fabryka mogła produkować i sprzedawać samochody na licencji Opla, Chevroleta itp.
W przededniu II wojny światowej firma zatrudniała około 3500 osób. W tym okresie warszawska Wola stała się prawdziwym zagłębiem przemysłowym, którego sercem były fabryki Towarzystwa Przemysłowo-Technicznego. W XXI wieku obszar ten jest również dość popularny, ale dzięki nowoczesnym wieżowcom. Pod względem ich liczby dzielnica zajmuje drugie miejsce wśród innych dzielnic Warszawy.
Podczas II wojny światowej Niemcy przejęli fabryki i dostosowali produkcję do swoich potrzeb. W tym okresie do pracy w fabryce zmuszono 2000 osób. Oczywiście doprowadziło to do niskiej wydajności produkcji. Po zakończeniu Powstania Warszawskiego wojska niemieckie zniszczyły wszystkie warsztaty produkcyjne. Po zakończeniu II wojny światowej na terenie zakładu stacjonowali żołnierze radzieccy, choć praca przedsiębiorstw nie została przerwana.
Współczesność
W XXI wieku z dzielnicy przemysłowej w Warszawie pozostały jedynie zrujnowane budynki i tablica z dawnym adresem fabryki. W 2006 roku warszawska firma informatyczna z branży budowlanej Etob wpadła na pomysł odrestaurowania pozostałości budynku fabryki. Zaproponowała projekt budowy pięciokondygnacyjnej fabryki z halą produkcyjną na ostatnim piętrze. W planach było stworzenie biurowców z lokalami usługowymi, a także przekształcenie dwukondygnacyjnych garaży w małe centra handlowe.
Pomysł ten został jednak porzucony, ponieważ budynki fabryczne są uznawane w Warszawie za pomnik historii, dlatego władze nie zezwalają na radykalne zmiany w tych obiektach. Od 2024 roku budynki fabryki znajdują się w rejestrze zabytków. W budynkach znajduje się kilka małych firm, w tym agencja nieruchomości, firma zajmująca się wymianą okien i klub muzyczny. Zamiast tego warszawiacy mają możliwość spaceru po dawnej fabryce i zobaczenia budynków, w których mogli pracować ich krewni.
