W XVIII wieku w stolicy Polski zaczął się aktywnie rozwijać przemysł. Oprócz warsztatów rzemieślniczych w mieście zaczęto zakładać wyspecjalizowane przedsiębiorstwa, w których masowo pracowali pracownicy najemni, pisze strona internetowa warsaw-name.eu. W tym materiale opowiemy bardziej szczegółowo o tym, jaka była przemysłowa Warszawa.
Początek
W 1782 roku w warszawskich gazetach pisano o działalności miejscowych fabryk. Można zatem uznać, że okres ten jest przybliżoną datą powstania poważnego przemysłu w stolicy Polski. Pod koniec XVIII wieku w Warszawie działała fabryka sukiennicza Rehan, zatrudniająca około 200 pracowników, oraz fabryka karet Dangel.
Jedną z najbardziej uprzemysłowionych warszawskich dzielnic tamtych czasów było Powiśle. Zmienił się dramatycznie na początku XIX wieku. Ze względu na bliskość szlaku wiślanego zaczął się tu aktywnie rozwijać przemysł. W 1828 roku w okolicy wybudowano pierwszy młyn parowy w Królestwie Polskim. Następnie na sąsiedniej ulicy otwarto Warsztat żeglugi parowej.
W okresie międzywojennym firma K. Rudzki i S-ka na Powiślu produkowała podwozie do jednego z pierwszych polskich samochodów osobowych marki Ralf-Stetysz. W okolicy działała również Rządowa Fabryka Machin na Solcu. W 1865 roku na Powiślu działało ponad 20 fabryk.
Rozwój przemysłu
W połowie XIX wieku przekształciła się warszawska dzielnica Wola. Zmiany te nastąpiły w wyniku boomu przemysłowego. W tym okresie powstały tu zakłady Norblina, zakłady mechaniczne spółki „Borman i Szwede” czy największy miejski browar, Haberbusch i Schiele. Obszar ten był również uważany za obszar handlowy stolicy. Tutaj można było kupić wszystko, ale problemem był brak pieniędzy u ludzi.
Podobny charakter centrum rzemieślniczo-handlowego miała sąsiednia dzielnica Muranów. Obszar ten był zamieszkany głównie przez robotników. Dominowały tu garbarnie, a także działała fabryka tabaczna „Noblesse”.
W sumie wielu warszawiaków przyciągnęło do przemysłu. Na przykład na przełomie wieków, spośród wszystkich mieszkańców w wieku od 20 do 60 lat, co trzeci warszawiak i co dziesiąty warszawiak był zatrudniony w tym obszarze. Warto również zauważyć, że wielu nastolatków i seniorów pracowało w takich przedsiębiorstwach jako asystenci.
Na początku XX wieku Wola doświadczył jeszcze większego rozkwitu przemysłowego. Wszystko dlatego, że w 1904 roku zakłady „Lilpop, Rau i Loewenstein” przeniosły znaczną część swojej produkcji do nowego kompleksu na tym obszarze. W tym czasie firma zatrudniała około 900 pracowników.
Nawet po II wojnie światowej w woli udało się odbudować przemysł. Na miejscu znacjonalizowanych fabryk powstały nowe fabryki. Na przykład w budynku dawnej elektrowni tramwajowej urządzono Muzeum Powstania Warszawskiego.
Inną dzielnicą przemysłową w Warszawie była Praga. Na początku lat 60. XIX wieku obszar ten był dość opuszczony. Dzielnica zaczęła się zmieniać na lepsze po otwarciu kolei Petersburskiej i Terespolskiej. Następnie w Pradze aktywnie zaczął się rozwijać przemysł metalurgiczny. W 1878 roku powstała tu Warszawska Fabryka Stali. Przedsiębiorstwo to specjalizowało się w produkcji szyn kolejowych i części do wagonów.
W XXI wieku wiele obiektów, w których wcześniej znajdowały się zakłady przemysłowe, popadło w ruinę. Większość z nich została zburzona lub przystosowana do innych nowoczesnych funkcji. Likwidacji uległo również wiele warszawskich budynków o szczególnym znaczeniu historycznym i architektonicznym. Wszystko to wynikało z tego, że w 1989 roku wiele stołecznych zakładów zbankrutowało i nie miało możliwości kontynuowania swojej działalności.