Studiując geografię i współczesne nauki przyrodnicze, często nie zastanawiamy się nad pionierami — założycielami tych nauk. Wśród wybitnych warszawiaków jest wielu znanych geografów, którzy wnieśli ogromny wkład w rozwój współczesnej nauki i badań. Opowiemy o nich krótko w naszym artykule na warsaw-name.eu.
Antoni Bolesław Dobrowolski
Antoni Bolesław Dobrowolski – znany polski geofizyk, meteorolog i badacz naukowy. Założył nową gałąź nauki — kriologię — dział hydrologii badający kriosferę.
Antoni Bolesław Dobrowolski urodził się 6 czerwca 1872 roku. Uczył się w gimnazjum w Warszawie, od najmłodszych lat był zmuszony do pracy – już jako uczeń udzielał korepetycji. Z powodu udziału w nielegalnej działalności politycznej Antoni Bolesław Dobrowolski został uwięziony na Kaukazie, ale udało mu się uciec do Szwajcarii, a potem przeprowadził się do Belgii, gdzie uzyskał wyższe wykształcenie.
Następnie Dobrowolski wstąpił na Uniwersytet w Liège w Belgii, gdzie studiował biologię, fizykę i chemię. Podczas studiów w Belgii brał udział w wyprawie antarktycznej jako asystent meteorologa. Już w 1898 roku Antoni Bolesław Dobrowolski był znanym naukowcem i uczestnikiem pierwszej trzynastomiesięcznej wyprawy na Antarktydę. Był pierwszym Polakiem i pierwszym naukowcem na świecie, który przez cały rok prowadził badania meteorologiczne i hydrograficzne Antarktydy.
Równolegle Antoni Bolesław Dobrowolski zajmował się badaniem krystalografii lodu i zjawisk świetlnych w obłokach lodowych. Jego badania stały się podstawą najsłynniejszego monumentalnej pracy „Historia naturalna lodu”. Ponadto Antoni Bolesław Dobrowolski jest pierwszym i jedynym autorem oryginalnej polskiej pracy „Wyprawy polarne” (1914).
W latach 1927-1929 Antoni Bolesław Dobrowolski pełnił funkcję dyrektora Państwowego Instytutu Meteorologicznego, a do 1949 kierował Towarzystwem Geofizyków. Antoni Bolesław Dobrowolski zainicjował utworzenie Obserwatorium Sejsmologicznego w Warszawie. W latach 1932-33 Antoni Bolesław Dobrowolski kierował polskimi pracami badawczymi podczas II roku polarnego. Po pewnym czasie samodzielnie zorganizował Polską wyprawę naukową na Wyspę Niedźwiedzia w Norwegii.
Polska stacja badawcza, wyspa, szczyt, lodowiec i jedna z ulic Warszawy nosi imię wybitnego Antoniego Bolesława Dobrowolskiego.
Władysław Gumplowicz
Władysław Gumplowicz – znany polski geograf, ekonomista, publicysta, działacz polityczny i profesor Wolnej Wszechnicy Polskiej. Władysław Gumplowicz jest bardziej znany pod pseudonimami Piotr Górkowski lub Władysław Krakowski.
Władysław Gumplowicz urodził się 14 lutego 1869 roku w Krakowie. Następnie przeprowadził się do Warszawy, gdzie rozpoczął działalność naukową, badawczą i polityczną. Władysław Gumplowicz zyskał międzynarodową sławę i uznanie dzięki swoim publikacjom w niemieckich, włoskich i angielskich czasopismach i gazetach. Władysław Gumplowicz wniósł również ogromny wkład w rozwój współczesnej geografii i gospodarki. W szczególności badał oceany, gospodarki światowe, różne kontynenty i kraje świata. Władysław Gumplowicz jest autorem własnych badań historycznych, które są aktualne pomimo upływu czasu i rozwoju nowoczesnych technologii. Od 1924 roku Władysław Gumplowicz był profesorem Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie.
Jerzy Loth
Jednym z najwybitniejszych polskich geografów, etnografów, pedagogów, podróżników i działaczy sportowych jest warszawiak Jerzy Loth. Jerzy Loth urodził się 4 sierpnia 1880 roku w Warszawie. Wyższe wykształcenie i pierwsze doświadczenie naukowe Jerzy Loth uzyskał w stolicy Polski.
Jerzy Loth uważany jest za jednego z najwybitniejszych polskich odkrywców Afryki, Ameryki Północnej i Środkowej na początku XX wieku. Był pierwszym Polakiem, który badając inne narody żył wśród Indian Miskito i Sumo. W 1929 roku Jerzy Loth przemierzył całą Afrykę z południa na północ.
Jerzy Loth był profesorem Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie w latach 1917-1961. Równolegle był wykładowcą Uniwersytetu Warszawskiego do 1964 roku.
W 1931 roku wybitny geograf z Warszawy założył pierwszy w Polsce Klub Rotary (Rotary jest stowarzyszeniem przedsiębiorców i ludzi różnych zawodów z całego świata, które świadczy pomoc humanitarną, promuje wysokie normy etyczne w każdym zawodzie i pomaga budować dobrą wolę i pokój na świecie). Jerzy Loth organizował i przyczyniał się również do rozwoju Polskiego Towarzystwa Geograficznego. Pomimo aktywnej działalności naukowej, badawczej i społecznej Jerzy Loth poświęcił swoje życie sportowi. Był współzałożycielem i prezesem Warszawskiego Towarzystwa Wioślarskiego. Jerzy Loth zorganizował także pierwszy wyścig na Wiśle.
Jako geograf Jerzy Loth pozostawił również ogromne dziedzictwo. Większość jego prac naukowych poświęcona jest geografii gospodarczej i regionalnej.
Mieczysław Orłowicz
Mieczysław Orłowicz – znany polski geograf, etnograf, krajoznawca, doktor prawa i jeden z pierwszych popularyzatorów turystyki w Polsce. Mieczysław Orłowicz jest autorem wielu artykułów, badań naukowych, notatek i recenzji dotyczących turystyki, cieszących się szaloną popularnością bez względu na upływ czasu.
Mieczysław Orłowicz większość życia spędził w Warszawie i we Lwowie. Był współzałożycielem Akademickiego Klubu Turystycznego we Lwowie w 1906 roku. Pracując nad własnymi badaniami, Mieczysław Orłowicz stworzył ponad sto przewodników po Polsce i Galicji.
W latach 1919-1932 Mieczysław Orłowicz został urzędnikiem ministerialnym Samodzielnego Referatu dla Spraw Turystyki w Departamencie Ogólnym Ministerstwa Robót Publicznych, a w latach 1945-1952 był kierownikiem referatu w Wydziale Turystyki Ministerstwa Komunikacji. Aż do śmierci Mieczysław Orłowicz był członkiem Komitetu do Spraw Turystyki przy Prezydium Rządu oraz Komisji Krajoznawstwa i Turystyki przy Ministerstwie Oświaty. Równolegle wybitny naukowiec pracował nad badaniami geograficznymi, które pomogły mu w tworzeniu własnych przewodników. Mieczysław Orłowicz wniósł ogromny wkład w rozwój polskiej turystyki.
Wiktor Rudolf Ormicki
Wybitny polski geograf, kartograf i wykładowca kilku uczelni wyższych w Warszawie, Krakowie, Katowicach i Lwowie Wiktor Rudolf Ormicki uważany jest za jednego z najbardziej znanych polskich geografów wszech czasów. Wiktor Rudolf Ormicki urodził się 1 stycznia 1898 roku w Krakowie. Tam rozpoczął działalność naukową, a następnie przeprowadził się do Warszawy, gdzie został uznany za specjalistę w dziedzinie geografii ekonomicznej i demografii. Sukces i badania Ormickiego mogły być znacznie większe, jednak wydarzenia II wojny światowej stały się śmiertelne dla wybitnego geografa. 6 listopada 1939 roku Wiktor Rudolf Ormicki i inni polscy profesorowie zostali aresztowani przez Niemców i wysłani do obozu koncentracyjnego. W 1940 roku przyznał się do żydowskiego pochodzenia, przez co został wysłany do obozu koncentracyjnego Gusen (bliźniacze obozu Mauthausen).
Pomimo pobytu w obozie, ciągłej presji i okrucieństwa strony niemieckiej, Wiktor Rudolf Ormicki kontynuował swoją działalność naukową i pedagogiczną. Wykładał więźniom i tuż przed śmiercią ukończył manuskrypt książki „O zagadnieniach zaludnienia kuli ziemskiej”. Wszystkie swoje zeszyty i notatki przekazał więźniom, którzy otrzymali rozkaz zabicia wybitnego geografa. W obozie koncentracyjnym Mauthausen-Gusen życie Ormickiego zostało przerwane: we wrześniu 1941 roku został powieszony.