{"id":6879,"date":"2026-05-07T15:57:01","date_gmt":"2026-05-07T13:57:01","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw-name.eu\/?p=6879"},"modified":"2026-05-07T16:18:13","modified_gmt":"2026-05-07T14:18:13","slug":"mlyn-parowy-na-solcu-pierwszy-w-krolestwie-polskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/eternal-6879-mlyn-parowy-na-solcu-pierwszy-w-krolestwie-polskim","title":{"rendered":"M\u0142yn parowy na Solcu: pierwszy w Kr\u00f3lestwie Polskim"},"content":{"rendered":"\n<p>Pierwsza po\u0142owa XIX wieku przynios\u0142a Warszawie g\u0142\u0119bokie i nieodwracalne zmiany. Miasto zacz\u0119\u0142o wychodzi\u0107 poza ramy tradycyjnych warsztat\u00f3w rzemie\u015blniczych i magazyn\u00f3w kupieckich. Na jego obrze\u017cach wyrasta\u0142y zupe\u0142nie nowe obiekty: hale fabryczne, manufaktury i kompleksy produkcyjne. Dzia\u0142o si\u0119 to w epoce Kr\u00f3lestwa Polskiego, znajduj\u0105cego si\u0119 pod panowaniem Imperium Rosyjskiego. To w\u0142a\u015bnie wtedy, mimo trudnych uwarunkowa\u0144 administracyjnych i celnych, zacz\u0119\u0142y kie\u0142kowa\u0107 <strong>pierwsze ziarna industrializacji<\/strong>. Inwestorzy, g\u0142\u00f3wnie polska szlachta i kupiectwo, szukali sposob\u00f3w na uniezale\u017cnienie si\u0119 od zagranicznych towar\u00f3w i stworzenie w\u0142asnej bazy produkcyjnej. W tym czasie u podn\u00f3\u017ca Skarpy Wi\u015blanej powsta\u0142 obiekt, kt\u00f3ry zapisa\u0142 si\u0119 w historii jako pierwszy m\u0142yn parowy w Kr\u00f3lestwie Polskim. Ten artyku\u0142 na portalu <a href=\"http:\/\/warsaw-name.eu\" data-type=\"link\" data-id=\"warsaw-name.eu\">warsaw-name.eu<\/a> przybli\u017ca histori\u0119 jego budowy, innowacyjne rozwi\u0105zania techniczne, sylwetki w\u0142a\u015bcicieli oraz burzliwe losy tego zak\u0142adu.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a0316ff22fd3\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a0316ff22fd3\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/eternal-6879-mlyn-parowy-na-solcu-pierwszy-w-krolestwie-polskim\/#Kulisy_powstania_mlyna_parowego\" >Kulisy powstania m\u0142yna parowego<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/eternal-6879-mlyn-parowy-na-solcu-pierwszy-w-krolestwie-polskim\/#Poczatki_budowy\" >Pocz\u0105tki budowy<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/eternal-6879-mlyn-parowy-na-solcu-pierwszy-w-krolestwie-polskim\/#Innowacyjne_rozwiazania_inzynieryjne\" >Innowacyjne rozwi\u0105zania in\u017cynieryjne<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/eternal-6879-mlyn-parowy-na-solcu-pierwszy-w-krolestwie-polskim\/#Rozkwit_przedsiebiorstwa_za_czasow_Steinkellera\" >Rozkwit przedsi\u0119biorstwa za czas\u00f3w Steinkellera<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/eternal-6879-mlyn-parowy-na-solcu-pierwszy-w-krolestwie-polskim\/#Pozary_bankructwo_i_powolny_upadek\" >Po\u017cary, bankructwo i powolny upadek<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/eternal-6879-mlyn-parowy-na-solcu-pierwszy-w-krolestwie-polskim\/#Znikniecie_obiektu_z_mapy_miasta\" >Znikni\u0119cie obiektu z mapy miasta<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kulisy_powstania_mlyna_parowego\"><\/span>Kulisy powstania m\u0142yna parowego<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Na pocz\u0105tku XIX wieku Solec by\u0142 przemys\u0142owym przedmie\u015bciem Warszawy, gdzie koncentrowa\u0142y si\u0119 magazyny, browary i niewielkie zak\u0142ady. W 1817 roku otwarto tu rz\u0105dow\u0105 manufaktur\u0119 dywan\u00f3w i tkanin we\u0142nianych, a w 1823 roku \u2013 fabryk\u0119 chemiczn\u0105. Znaczenie transportowe tej okolicy diametralnie wzros\u0142o po 1823 roku, kiedy przez Solec poprowadzono <strong>Aleje Jerozolimskie<\/strong>. Znacznie u\u0142atwi\u0142y one komunikacj\u0119 mi\u0119dzy brzegiem Wis\u0142y a wy\u017cej po\u0142o\u017conymi rejonami miasta. Nieco wcze\u015bniej oddano do u\u017cytku Drog\u0119 Nowojerozolimsk\u0105, kt\u00f3ra mia\u0142a za zadanie usprawni\u0107 transport towar\u00f3w z portu na Solcu do centrum.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym dynamicznie rozwijaj\u0105cym si\u0119 \u015brodowisku przemys\u0142owym, w 1825 roku zawi\u0105za\u0142o si\u0119 <strong>\u201eTowarzystwo Wyrob\u00f3w Zbo\u017cowych\u201d<\/strong>. Skupia\u0142o ono wp\u0142ywowych ziemian i przedsi\u0119biorc\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znale\u017ali si\u0119 m.in. hrabiowie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Zamoyski,<\/li>\n\n\n\n<li>Bni\u0144ski,<\/li>\n\n\n\n<li>Ma\u0142achowski,<\/li>\n\n\n\n<li>Gutakowski,<\/li>\n\n\n\n<li>Zabie\u0142\u0142o.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wnym celem stowarzyszenia by\u0142o przetw\u00f3rstwo zbo\u017ca na skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105 oraz uniezale\u017cnienie polskiego rynku od po\u015brednik\u00f3w. Sztandarowym projektem Towarzystwa sta\u0142a si\u0119 budowa m\u0142yna parowego \u2013 <strong>przedsi\u0119wzi\u0119cia pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem nowatorskiego<\/strong> w tym regionie.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1897\" height=\"1092\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-13.jpeg\" alt=\"M\u0142yn parowy na Solcu w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XIX wieku\" class=\"wp-image-6859\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-13.jpeg 1897w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-13-300x173.jpeg 300w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-13-768x442.jpeg 768w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-13-1536x884.jpeg 1536w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-13-696x401.jpeg 696w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-13-1068x615.jpeg 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1897px) 100vw, 1897px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>M\u0142yn parowy na Solcu w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XIX wieku<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Poczatki_budowy\"><\/span>Pocz\u0105tki budowy<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Projekt obiektu powierzono <strong>Adolfowi Schuchowi<\/strong>, wybitnemu <a href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-18879-stefan-kurylowicz-architekt-ktory-odmienil-oblicze-warszawy\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-18879-stefan-kurylowicz-architekt-ktory-odmienil-oblicze-warszawy\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">architektowi<\/a> i synowi Christiana Schucha \u2013 cenionego tw\u00f3rcy za\u0142o\u017ce\u0144 ogrodowych. Prace budowlane ruszy\u0142y w 1826 roku na dzia\u0142ce po\u0142o\u017conej na po\u0142udnie od Drogi Nowojerozolimskiej. Lokalizacja ta by\u0142a niezwykle przemy\u015blana. Bezpo\u015brednie s\u0105siedztwo portu rzecznego gwarantowa\u0142o p\u0142ynne dostawy zbo\u017ca, z kolei blisko\u015b\u0107 nowych szlak\u00f3w komunikacyjnych pozwala\u0142a na szybk\u0105 i tani\u0105 dystrybucj\u0119 gotowych produkt\u00f3w do miasta.<\/p>\n\n\n\n<p>Wok\u00f3\u0142 budynku g\u0142\u00f3wnego wzniesiono drewniane spichlerze, kt\u00f3rym nadano imiona \u015bwi\u0119tych:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Henryka,<\/li>\n\n\n\n<li>J\u00f3zefa,<\/li>\n\n\n\n<li>Tomasza,<\/li>\n\n\n\n<li>Piotra.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Nadawanie imion poszczeg\u00f3lnym budynkom by\u0142o do\u015b\u0107 powszechn\u0105 praktyk\u0105 w \u00f3wczesnych du\u017cych kompleksach przemys\u0142owych, co znacz\u0105co <strong>u\u0142atwia\u0142o organizacj\u0119 wewn\u0119trznej logistyki<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Innowacyjne_rozwiazania_inzynieryjne\"><\/span>Innowacyjne rozwi\u0105zania in\u017cynieryjne<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Sercem ca\u0142ego kompleksu by\u0142a maszyna parowa \u2013 <strong>absolutna nowo\u015b\u0107 technologiczna<\/strong> w realiach Kr\u00f3lestwa Polskiego. Cho\u0107 pierwsza instalacja spe\u0142nia\u0142a \u00f3wczesne standardy przemys\u0142owe, po po\u017carze w 1851 roku musia\u0142a zosta\u0107 zast\u0105piona. Podczas odbudowy zamontowano pot\u0119\u017cn\u0105, 120-konn\u0105 maszyn\u0119 parow\u0105 w systemie dwucylindrowym sprz\u0119\u017conym Arthura Woolfa (konstrukcj\u0119 opatentowan\u0105 w 1804 roku). Uznawano j\u0105 w\u00f3wczas za najbardziej niezawodne rozwi\u0105zanie dla wielkoskalowej produkcji.<\/p>\n\n\n\n<p>System Woolfa opiera\u0142 si\u0119 na pracy dw\u00f3ch cylindr\u00f3w o r\u00f3\u017cnej pojemno\u015bci w ramach jednego cyklu termodynamicznego. Para rozpr\u0119\u017ca\u0142a si\u0119 sekwencyjnie: najpierw w cylindrze wysokiego, a nast\u0119pnie niskiego ci\u015bnienia. Gwarantowa\u0142o to <strong>znacznie wy\u017csz\u0105 sprawno\u015b\u0107 oraz mniejsze zu\u017cycie paliwa<\/strong> w por\u00f3wnaniu do powszechnych w\u00f3wczas maszyn jednocylindrowych. Dzi\u0119ki temu generowana moc nap\u0119dza\u0142a nie tylko kamienie m\u0142y\u0144skie. Ta sama maszyna wprawia\u0142a w ruch olejarni\u0119 i tartak. W praktyce ca\u0142a infrastruktura produkcyjna by\u0142a zasilana z jednego \u017ar\u00f3d\u0142a mechanicznego. W pierwszej po\u0142owie XIX wieku takie podej\u015bcie by\u0142o niezwykle innowacyjne i ekonomicznie uzasadnione.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1920\" height=\"1192\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-14.jpeg\" alt=\"Po\u017car m\u0142yna parowego w 1866 roku\" class=\"wp-image-6862\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-14.jpeg 1920w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-14-300x186.jpeg 300w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-14-768x477.jpeg 768w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-14-1536x954.jpeg 1536w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-14-696x432.jpeg 696w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-14-1068x663.jpeg 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Po\u017car m\u0142yna parowego w 1866 roku<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Rozkwit_przedsiebiorstwa_za_czasow_Steinkellera\"><\/span>Rozkwit przedsi\u0119biorstwa za czas\u00f3w Steinkellera<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Piotr Steinkeller<\/strong> nale\u017ca\u0142 do w\u0105skiego grona wizjoner\u00f3w, kt\u00f3rzy kszta\u0142towali gospodarcze oblicze \u00f3wczesnej Warszawy. Jego ambicje si\u0119ga\u0142y znacznie dalej ni\u017c tylko m\u0142ynarstwo. Steinkeller inwestowa\u0142 w kopalnie w\u0119gla i zak\u0142ady hutnicze w Zag\u0142\u0119biu D\u0105browskim. Stworzy\u0142 tak\u017ce nowoczesn\u0105 sie\u0107 komunikacji kurierskiej, obejmuj\u0105c\u0105 najwa\u017cniejsze trakty Kongres\u00f3wki i ziem s\u0105siednich.<\/p>\n\n\n\n<p>W samej Warszawie aktywnie wspiera\u0142 modernizacj\u0119 miejskiej infrastruktury, m.in. wprowadzaj\u0105c drewnian\u0105 kostk\u0119 brukow\u0105. Pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 radcy Banku Polskiego i starszego gie\u0142dy warszawskiej. Jego nazwisko by\u0142o synonimem najodwa\u017cniejszych projekt\u00f3w przemys\u0142owych tamtej epoki.<\/p>\n\n\n\n<p>Przejmuj\u0105c m\u0142yn na Solcu w 1837 roku, przedsi\u0119biorca w kr\u00f3tkim czasie <strong>przekszta\u0142ci\u0142 go w wielobran\u017cowy kombinat<\/strong>. Opr\u00f3cz m\u0105ki i chleba, zacz\u0119to tam produkowa\u0107 powozy i dyli\u017canse, kt\u00f3re warszawiacy szybko ochrzcili mianem \u201esteinkellerek\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Zak\u0142ad przeszed\u0142 gruntown\u0105 modernizacj\u0119. Na brzegu Wis\u0142y stan\u0105\u0142 d\u017awig portowy do b\u0142yskawicznego roz\u0142adunku towar\u00f3w, a mi\u0119dzy przystani\u0105 a m\u0142ynem u\u0142o\u017cono tory. Po nich konie ci\u0105gn\u0119\u0142y wagony ze zbo\u017cem. Tak w\u0142a\u015bnie w Warszawie narodzi\u0142a si\u0119 <strong>pierwsza zak\u0142adowa kolej konna<\/strong> \u2013 prze\u0142omowe rozwi\u0105zanie, kt\u00f3re przyspieszy\u0142o procesy produkcyjne i niemal ca\u0142kowicie wyeliminowa\u0142o ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0119 fizyczn\u0105 przy transporcie surowc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1856 roku uruchomiono piekarni\u0119 oferuj\u0105c\u0105 ta\u0144sze i bardziej przyst\u0119pne wypieki ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 miejskich rzemie\u015blnik\u00f3w. Na rozleg\u0142ym terenie kompleksu dzia\u0142a\u0142y r\u00f3wnie\u017c: warsztat bednarski, fabryka forniru oraz zak\u0142ad produkcji kafli. Od tego momentu obiekt na Solcu sta\u0142 si\u0119 jednym z najwi\u0119kszych i najbardziej wszechstronnych o\u015brodk\u00f3w przemys\u0142owych w stolicy.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1847 roku warto\u015b\u0107 przedsi\u0119biorstwa szacowano na ponad 280 tysi\u0119cy rubli \u2013 <strong>sum\u0119 na owe czasy i\u015bcie astronomiczn\u0105<\/strong>. Niestety, rosn\u0105ca konkurencja ze strony zagranicznych towar\u00f3w i niekorzystna polityka celna zacz\u0119\u0142y dr\u0105\u017cy\u0107 fundamenty finansowe firmy. O ile w 1842 roku m\u0142yn zatrudnia\u0142 72 robotnik\u00f3w, to zaledwie cztery lata p\u00f3\u017aniej za\u0142oga skurczy\u0142a si\u0119 do 41 os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1073\" height=\"850\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-15.jpeg\" alt=\"Piotr Steinkeller\" class=\"wp-image-6865\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-15.jpeg 1073w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-15-300x238.jpeg 300w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-15-768x608.jpeg 768w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-15-696x551.jpeg 696w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-15-1068x846.jpeg 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1073px) 100vw, 1073px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Piotr Steinkeller<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pozary_bankructwo_i_powolny_upadek\"><\/span>Po\u017cary, bankructwo i powolny upadek<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Historia m\u0142yna na Solcu okaza\u0142a si\u0119 wyj\u0105tkowo burzliwa. Niszczycielskie po\u017cary trawi\u0142y kompleks z niemal fataln\u0105 regularno\u015bci\u0105. Najwi\u0119ksze z nich mia\u0142y miejsce:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>w 1851 roku,<\/li>\n\n\n\n<li>w lipcu 1854 roku,<\/li>\n\n\n\n<li>28 lipca 1866 roku,<\/li>\n\n\n\n<li>w 1869 roku.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ka\u017cda z tych katastrof przynosi\u0142a nie tylko gigantyczne straty finansowe, ale te\u017c <strong>zmusza\u0142a w\u0142a\u015bcicieli do ci\u0105g\u0142ych rekonstrukcji zak\u0142adu<\/strong>. Po po\u017carze w 1854 roku zrezygnowano z odbudowy drewnianego spichlerza \u015bw. Tomasza w jego pierwotnej formie. W latach 1854\u20131856 na jego zgliszczach wzniesiono nowy, w pe\u0142ni murowany budynek.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak najwi\u0119kszym ciosem dla ca\u0142ego kompleksu okaza\u0142o si\u0119 bankructwo Piotra Steinkellera na pocz\u0105tku lat 50. XIX wieku. W wyniku finansowego krachu przedsi\u0119biorstwo najpierw przesz\u0142o pod zarz\u0105d pa\u0144stwowy, a nast\u0119pnie trafi\u0142o w r\u0119ce Banku Polskiego.<\/p>\n\n\n\n<p>Nowy, prze\u0142omowy etap nasta\u0142 w 1868 roku, kiedy <a href=\"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/eternal-6823-warszawski-mlyn-parowy-slady-przeszlosci-w-sercu-polskiej-stolicy\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/eternal-6823-warszawski-mlyn-parowy-slady-przeszlosci-w-sercu-polskiej-stolicy\">m\u0142yn parowy<\/a> naby\u0142 bankier <strong>Jan Gotlib Bloch<\/strong>. W przeciwie\u0144stwie do swoich poprzednik\u00f3w nie zamierza\u0142 on reanimowa\u0107 produkcji przemys\u0142owej. Bloch postanowi\u0142 przebudowa\u0107 dawny zak\u0142ad na koszary wojskowe. Od tego momentu teren ten zyska\u0142 miano <strong>koszar Blocha<\/strong>, a m\u0142yn na Solcu bezpowrotnie zatraci\u0142 sw\u00f3j przemys\u0142owy charakter.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1892\" height=\"1176\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-16.jpeg\" alt=\"Koszary Blocha\" class=\"wp-image-6868\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-16.jpeg 1892w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-16-300x186.jpeg 300w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-16-768x477.jpeg 768w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-16-1536x955.jpeg 1536w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-16-696x433.jpeg 696w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-16-1068x664.jpeg 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1892px) 100vw, 1892px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Koszary Blocha<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Znikniecie_obiektu_z_mapy_miasta\"><\/span>Znikni\u0119cie obiektu z mapy miasta<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Rozbi\u00f3rka zabudowa\u0144 tego niegdysiejszego giganta przemys\u0142owego przebiega\u0142a stopniowo i rozci\u0105gn\u0119\u0142a si\u0119 na kilkadziesi\u0105t lat. Na pocz\u0105tku XX wieku rozebrano drewniany spichlerz \u015bw. Piotra, usytuowany najbli\u017cej ulicy Solec. Pomi\u0119dzy rokiem 1921 a 1935 <strong>zr\u00f3wnano z ziemi\u0105 g\u0142\u00f3wny gmach <a href=\"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/eternal-4299-wielki-mlyn-w-gdansku-historia-zabytku-sredniowiecznej-inzynierii\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/gdansk-name.eu\/pl\/eternal-4299-wielki-mlyn-w-gdansku-historia-zabytku-sredniowiecznej-inzynierii\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">m\u0142yna<\/a><\/strong> oraz przylegaj\u0105cy do niego prostopadle magazyn. Z kolei w latach 1935\u20131939 rozebrano murowany spichlerz u zbiegu z ulic\u0105 Smoln\u0105. Decyzje te podyktowane by\u0142y now\u0105 wizj\u0105 urbanistyczn\u0105 miasta \u2013 na dawnych terenach fabrycznych planowano wybudowa\u0107 osiedle mieszkaniowe. Pozosta\u0142o\u015bci kompleksu uleg\u0142y ostatecznemu zniszczeniu podczas II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"900\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-17.jpeg\" alt=\"Miejsce, w kt\u00f3rym sta\u0142 m\u0142yn parowy\" class=\"wp-image-6871\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-17.jpeg 1200w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-17-300x225.jpeg 300w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-17-768x576.jpeg 768w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-17-696x522.jpeg 696w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2026\/05\/image-17-1068x801.jpeg 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Miejsce, w kt\u00f3rym sta\u0142 m\u0142yn parowy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Dzisiaj w miejscu tego historycznego przedsi\u0119biorstwa \u2013 pomi\u0119dzy wiaduktem mostu Poniatowskiego a ulic\u0105 Solec \u2013 szumi\u0105 parkowe drzewa. <strong>Brakuje tu cho\u0107by skromnej tablicy pami\u0105tkowej<\/strong>, kt\u00f3ra przypomina\u0142aby o obiekcie b\u0119d\u0105cym niegdy\u015b jednym z najwa\u017cniejszych symboli przemys\u0142owych Kr\u00f3lestwa Polskiego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historia pierwszego m\u0142yna parowego w Kr\u00f3lestwie Polskim na warszawskim Solcu.<\/p>\n","protected":false},"author":450,"featured_media":6874,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[333],"tags":[5536,5545,4238,5547,2287,5533,5530,5538,5531,5542,5388,5540,5532,5546,5544],"motype":[326],"moformat":[22],"moimportance":[30,33],"class_list":{"0":"post-6879","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozwiazania-inzynierskie","8":"tag-adolf-schuch","9":"tag-aleje-jerozolimskie","10":"tag-architektura-przemyslowa-warszawy","11":"tag-historia-mlyna-na-solcu","12":"tag-historia-warszawy","14":"tag-mlyn-parowy-na-solcu","15":"tag-piotr-steinkeller","16":"tag-powisle","17":"tag-przemyslowy-solec","18":"tag-rozwiazania-inzynieryjne","19":"tag-stare-fabryki-warszawy","20":"tag-system-woolfa","21":"tag-towarzystwo-wyrobow-zbozowych","22":"tag-zabudowa-warszawy","23":"motype-eternal","24":"moformat-longrid-korotka","25":"moimportance-golovna-novyna","26":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6879","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/450"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6879"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6879\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6882,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6879\/revisions\/6882"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6874"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6879"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6879"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6879"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=6879"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=6879"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=6879"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}