{"id":5678,"date":"2025-01-29T04:05:26","date_gmt":"2025-01-29T03:05:26","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw-name.eu\/?p=5678"},"modified":"2025-02-24T21:28:28","modified_gmt":"2025-02-24T20:28:28","slug":"miedzy-mysliwska-pasja-a-naukowym-powolaniem-jana-sztolcmana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/eternal-5678-miedzy-mysliwska-pasja-a-naukowym-powolaniem-jana-sztolcmana","title":{"rendered":"Mi\u0119dzy my\u015bliwsk\u0105 pasj\u0105 a naukowym powo\u0142aniem Jana Sztolcmana"},"content":{"rendered":"\n<p>Jan Sztolcman, przyrodnik, zoolog i pedagog, kt\u00f3ry po\u0142\u0105czy\u0142 swoj\u0105 pasj\u0119 \u0142owieck\u0105 z ochron\u0105 przyrody. Inspiruj\u0105c kolejne pokolenia badaczy, pozostawi\u0142 po sobie nie tylko bogat\u0105 spu\u015bcizn\u0119 naukow\u0105, ale tak\u017ce tradycj\u0119 poznawania i ochrony \u015brodowiska &#8211; podaje strona <a href=\"http:\/\/warsaw-name.eu\" data-type=\"link\" data-id=\"warsaw-name.eu\">warsaw-name.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"983\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/02\/image-6.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5679\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/02\/image-6.png 1280w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/02\/image-6-300x230.png 300w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/02\/image-6-768x590.png 768w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/02\/image-6-696x535.png 696w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/02\/image-6-1068x820.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wczesne lata i kariera naukowa Jana Sztolcmana<\/h2>\n\n\n\n<p>Jan Sztolcman urodzi\u0142 si\u0119 19 listopada 1854 roku w Warszawie. Od najm\u0142odszych lat by\u0142 zafascynowany dzie\u0142ami Gustava Emara, Thomasa Maina Reida i Julesa Verne&#8217;a. W 1872 roku rozpocz\u0105\u0142 studia zoologiczne na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim. Nast\u0119pnie obj\u0105\u0142 posad\u0119 w Gabinecie Zoologicznym w Warszawie, kt\u00f3ry skupia\u0142 badaczy z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w. Kierownikiem o\u015brodka naukowego by\u0142 w\u00f3wczas zoolog i kolekcjoner W\u0142adys\u0142aw Taczanowski, kt\u00f3ry mianowa\u0142 studenta swoim asystentem. Powierzono mu tworzenie kolekcji entomologicznej i preparowanie ptak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Po przerwaniu procesu edukacji Jan Sztolcman wyruszy\u0142 w podr\u00f3\u017c naukow\u0105 do Ameryki Po\u0142udniowej. Od 1875 roku wykonywa\u0142 swoje obowi\u0105zki g\u0142\u00f3wnie w Peru, a od 1882 roku &#8211; g\u0142\u00f3wnie w Ekwadorze. W tym samym czasie, podczas tymczasowego pobytu w Europie, badacz uko\u0144czy\u0142 studia w 1981 roku. Maj\u0105c po raz pierwszy mo\u017cliwo\u015b\u0107 polowania na zwierz\u0119ta, zebra\u0142 kilkaset gatunk\u00f3w ptak\u00f3w. Niekt\u00f3re okazy by\u0142y ma\u0142o znane, 4 z nich by\u0142y zupe\u0142nie nieznane europejskim ornitologom.<\/p>\n\n\n\n<p>Po powrocie do Warszawy w 1884 roku Jan Sztolcman skupi\u0142 si\u0119 na samodzielnej pracy naukowej i kompletowaniu zbior\u00f3w. W 1887 roku zosta\u0142 mianowany dyrektorem Muzeum Zoologicznego im. Branickich, a nast\u0119pnie profesorem geologii i paleontologii. Wysoko ceni\u0105c jego reputacj\u0119 jako wybitnego naukowca i my\u015bliwego, polscy magnaci zapraszali go na polowania do swoich maj\u0105tk\u00f3w. W szczeg\u00f3lno\u015bci odwiedzi\u0142 ziemie hrabiego Augusta Zamoyskiego w R\u00f3\u017canach i Ksawerego Branickiego pod Kijowem.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1899 roku Jan Sztolcman za\u0142o\u017cy\u0142 czasopismo \u201e\u0141owiec Polski\u201d, pierwszy periodyk o tematyce \u0142owieckiej w zaborze rosyjskim. Na pocz\u0105tku 1900 roku wraz z J\u00f3zefem Miko\u0142ajem Potockim i Henrykiem Lichtensteinem zorganizowali wypraw\u0119 do Afryki. W ramach przygotowa\u0144 zakupili sprz\u0119t my\u015bliwski i narz\u0119dzia do bada\u0144 naukowych oraz zatrudnili pomocnik\u00f3w. Podr\u00f3\u017cuj\u0105c przez Egipt i Sudan, badacze odwiedzili pustynie i sawanny Kairu, Luksoru, Chartumu i Sennaru. W ci\u0105gu kilku tygodni zabili dziesi\u0105tki du\u017cych zwierz\u0105t, w tym s\u0142onie, lwy, bawo\u0142y i antylopy. W tym samym czasie Jan Sztolcman zebra\u0142 ponad 160 okaz\u00f3w ptak\u00f3w dla Muzeum Zoologicznego im. Branickich, w tym \u017curawie, ibisy i or\u0142y. W marcu 1900 roku Polacy opu\u015bcili Afryk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Po powrocie do domu Jan Sztolcman opublikowa\u0142 swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eNad Nilem Niebieskim\u201d w 1902 roku. Utrwali\u0142 w niej swoje wspomnienia z podr\u00f3\u017cy i przekaza\u0142 czytelnikom nie tylko opowie\u015bci o polowaniach, ale tak\u017ce szczeg\u00f3\u0142owe opisy przyrody, fauny i kultury miejscowej ludno\u015bci. W 1924 roku naukowiec zacz\u0105\u0142 wyk\u0142ada\u0107 \u0142owiectwo w Szkole G\u0142\u00f3wnej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. W 1926 roku wszed\u0142 w sk\u0142ad Pa\u0144stwowej Rady Ochrony Przyrody. Zmar\u0142 29 kwietnia 1928 roku w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"321\" height=\"441\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/02\/image-7.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5682\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/02\/image-7.png 321w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/02\/image-7-218x300.png 218w\" sizes=\"auto, (max-width: 321px) 100vw, 321px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Uznanie i znaczenie dzia\u0142alno\u015bci badawczej Jana Stoltzmana<\/h2>\n\n\n\n<p>Jan Sztolcman wni\u00f3s\u0142 istotny wk\u0142ad w rozw\u00f3j zoologii i ornitologii. Napisa\u0142 ponad 350 prac naukowych i edukacyjnych, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znajduj\u0105 si\u0119 \u201cOrnitologia \u0142owiecka\u201d, \u201cPeru: wspomnienia z podr\u00f3\u017cy\u201d i \u201c\u0141owiectwo\u201d. Zosta\u0142y one opublikowane w Wielkiej Brytanii, Francji, Niemczech, Polsce i Rosji. Na jego cze\u015b\u0107 nazwano szereg takson\u00f3w, w tym Liolaemus stolzmanni, Microlophus stolzmanni, Chlorothraupis stolzmanni, Catharus dryas sztolcmanni i Oreotrochilus stolzmanni.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1096\" height=\"531\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/02\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5685\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/02\/image-8.png 1096w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/02\/image-8-300x145.png 300w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/02\/image-8-768x372.png 768w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/02\/image-8-696x337.png 696w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/02\/image-8-1068x517.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1096px) 100vw, 1096px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jan Sztolcman, przyrodnik, zoolog i pedagog, kt\u00f3ry po\u0142\u0105czy\u0142 swoj\u0105 pasj\u0119 \u0142owieck\u0105 z ochron\u0105 przyrody. Inspiruj\u0105c kolejne pokolenia badaczy, pozostawi\u0142 po sobie nie tylko bogat\u0105 spu\u015bcizn\u0119 naukow\u0105, ale tak\u017ce tradycj\u0119 poznawania i ochrony \u015brodowiska &#8211; podaje strona warsaw-name.eu. Wczesne lata i kariera naukowa Jana Sztolcmana Jan Sztolcman urodzi\u0142 si\u0119 19 listopada 1854 roku w Warszawie. Od [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":316,"featured_media":5574,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[337],"tags":[4308,4318,4316,4314,4310,4313,4306,4304,4305,4311,4307,4317,4315,4309],"moimportance":[33],"motype":[326],"moformat":[18],"class_list":{"0":"post-5678","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozwoj","8":"tag-badania-nad-ptakami","9":"tag-ekspedycja-do-afryki","10":"tag-fauna-ameryki-poludniowej","11":"tag-historia-zoologii","12":"tag-jan-sztolcman","13":"tag-lowiec-polski","14":"tag-lowiectwo","15":"tag-muzeum-zoologiczne-branickich","16":"tag-ochrona-przyrody","17":"tag-ornitologia","18":"tag-panstwowa-rada-ochrony-przyrody","19":"tag-polowanie-a-nauka","20":"tag-wyprawy-naukowe","21":"tag-zoologia","22":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","23":"motype-eternal","24":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5678","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/316"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5678"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5678\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5688,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5678\/revisions\/5688"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5574"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5678"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5678"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5678"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=5678"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=5678"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=5678"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}