{"id":5629,"date":"2025-01-30T16:24:27","date_gmt":"2025-01-30T15:24:27","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw-name.eu\/?p=5629"},"modified":"2025-01-30T16:24:41","modified_gmt":"2025-01-30T15:24:41","slug":"jak-budowano-stacje-uzdatniania-wody-w-warszawie-w-xix-wieku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/eternal-5629-jak-budowano-stacje-uzdatniania-wody-w-warszawie-w-xix-wieku","title":{"rendered":"Jak budowano stacje uzdatniania wody w Warszawie w XIX wieku?"},"content":{"rendered":"\n<p>Pod koniec XIX wieku Polacy stworzyli unikalny model stacji uzdatniania wody, kt\u00f3ry nadal funkcjonuje w XXI wieku. W XIX wieku Warszawa stan\u0119\u0142a w obliczu powa\u017cnych problem\u00f3w zwi\u0105zanych z zaopatrzeniem w wod\u0119 i warunkami sanitarnymi. Wzrost liczby ludno\u015bci, urbanizacja i brak nowoczesnych system\u00f3w oczyszczania wody stwarza\u0142y krytyczn\u0105 sytuacj\u0119, jak podaje strona <a href=\"http:\/\/warsaw-name.eu\" data-type=\"link\" data-id=\"warsaw-name.eu\">warsaw-name.eu<\/a>. Pojawia si\u0119 wi\u0119c logiczne pytanie: w jaki spos\u00f3b uda\u0142o im si\u0119 zbudowa\u0107 wie\u017c\u0119 ci\u015bnie\u0144, komor\u0119 filtracyjn\u0105 i wiele wi\u0119cej przy mo\u017cliwo\u015bciach technicznych, kt\u00f3rymi dysponowali? Odpowiedzi na te pytania mo\u017cna znale\u017a\u0107 w tek\u015bcie. Dowiedz si\u0119 r\u00f3wnie\u017c o kompleksie stacji filtracyjnych w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a3b12eb69370\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a3b12eb69370\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/eternal-5629-jak-budowano-stacje-uzdatniania-wody-w-warszawie-w-xix-wieku\/#Gdzie_znajduja_sie_stacje_uzdatniania_wody\" >Gdzie znajduj\u0105 si\u0119 stacje uzdatniania wody?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/eternal-5629-jak-budowano-stacje-uzdatniania-wody-w-warszawie-w-xix-wieku\/#Kto_wybudowal_zaklady_uzdatniania_wody\" >Kto wybudowa\u0142 zak\u0142ady uzdatniania wody?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/eternal-5629-jak-budowano-stacje-uzdatniania-wody-w-warszawie-w-xix-wieku\/#Otwarcie_stacji_uzdatniania_wody\" >Otwarcie stacji uzdatniania wody<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/eternal-5629-jak-budowano-stacje-uzdatniania-wody-w-warszawie-w-xix-wieku\/#Filtry_Lindleya\" >Filtry Lindleya<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Gdzie_znajduja_sie_stacje_uzdatniania_wody\"><\/span>Gdzie znajduj\u0105 si\u0119 stacje uzdatniania wody?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Na pierwszy rzut oka, spaceruj\u0105c ulicami Warszawy, odpowied\u017a na to pytanie mo\u017ce by\u0107 trudna. Bo w centrum miasta mo\u017cna odpoczywa\u0107 na wielkim 30-hektarowym terenie zielonym i nie wiedzie\u0107, \u017ce pod nami toczy si\u0119 prawdziwe \u017cycie. To w\u0142a\u015bnie tam, w g\u0142\u0119bi, znajduj\u0105 si\u0119 ogromne sklepione hale. Filtry Lindleya to miejsce, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 jedna z trzech miejskich stacji uzdatniania wody. I jest naprawd\u0119 wyj\u0105tkowa, bo w tamtym czasie podobne konstrukcje istnia\u0142y tylko w Pary\u017cu i Londynie. Zaskakuj\u0105ce jest r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce od rozpocz\u0119cia budowy min\u0119\u0142o ponad 130 lat, ale wszystko jest wci\u0105\u017c takie samo.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Prace nad planem powstania stacji uzdatniania w\u00f3d rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 jeszcze w po\u0142owie XIX wieku. G\u0142\u00f3wnym powodem by\u0142 wzrost liczby ludno\u015bci. W tym czasie populacja Warszawy potroi\u0142a si\u0119 do rekordowych 700 000 os\u00f3b. Ludzie potrzebowali wody pitnej, ale istniej\u0105ce obiekty nie by\u0142y w stanie zapewni\u0107 takiej ilo\u015bci. W tym czasie ludzie otrzymywali wod\u0119 z wodoci\u0105gu Marconiego, kt\u00f3ry zosta\u0142 zbudowany w 1855 roku. Nie spe\u0142nia\u0142 on ju\u017c jednak swoich funkcji we w\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b. Doprowadzi\u0142o to do tego, \u017ce tysi\u0105ce ludzi \u017cy\u0142o bez dost\u0119pu do dobrej jako\u015bci wody pitnej i odprowadzania \u015bciek\u00f3w. Wzros\u0142a liczba zgon\u00f3w, w szczeg\u00f3lno\u015bci z powodu tyfusu. Dlatego w po\u0142owie lat 70. XIX wieku podj\u0119to decyzj\u0119 o budowie nowych zak\u0142ad\u00f3w uzdatniania wody. Wprowadzenie system\u00f3w zaopatrzenia w wod\u0119 by\u0142o cz\u0119\u015bci\u0105 zakrojonego na szerok\u0105 skal\u0119 programu modernizacji Warszawy, kt\u00f3ry obejmowa\u0142 o\u015bwietlenie ulic, mosty i nowe budynki u\u017cyteczno\u015bci publicznej.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"796\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-21.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5630\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-21.png 1200w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-21-300x199.png 300w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-21-768x509.png 768w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-21-696x462.png 696w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-21-1068x708.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kto_wybudowal_zaklady_uzdatniania_wody\"><\/span>Kto wybudowa\u0142 zak\u0142ady uzdatniania wody?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Do po\u0142owy XIX wieku mieszka\u0144cy Warszawy zaopatrywali si\u0119 w wod\u0119 g\u0142\u00f3wnie z Wis\u0142y, studni i strumieni. Jednak te \u017ar\u00f3d\u0142a wody by\u0142y cz\u0119sto zanieczyszczone \u015bciekami domowymi i przemys\u0142owymi, co prowadzi\u0142o do rozprzestrzeniania si\u0119 chor\u00f3b. Sytuacj\u0119 komplikowa\u0142 brak scentralizowanego systemu wodoci\u0105g\u00f3w i kanalizacji. Pierwsze pr\u00f3by poprawy zaopatrzenia w wod\u0119 polega\u0142y na tworzeniu studni i prymitywnych system\u00f3w kanalizacyjnych, ale ich wydajno\u015b\u0107 by\u0142a niewystarczaj\u0105ca, aby zaspokoi\u0107 potrzeby ludno\u015bci miasta.<\/p>\n\n\n\n<p>Kluczowym momentem w rozwoju uzdatniania wody w Warszawie by\u0142o zaproszenie brytyjskiego in\u017cyniera Williama Lindleya. By\u0142 on ju\u017c wtedy znany jako specjalista, kt\u00f3ry wiedzia\u0142 jak tworzy\u0107 takie projekty. Pracowa\u0142 nad stworzeniem podobnych system\u00f3w w Hamburgu, Pradze i Budapeszcie. W 1876 roku stworzy\u0142 obliczenia i przez dwa lata pracowa\u0142 nad projektem budowlanym. Po rozpocz\u0119ciu prac, projekt przej\u0105\u0142 jego syn William Heerlein. Wszystkie prace trwa\u0142y a\u017c do wybuchu pierwszej wojny \u015bwiatowej w 1914 roku.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Budowa by\u0142a imponuj\u0105ca w swojej skali. Do starannej pracy potrzebne by\u0142y zdj\u0119cia topograficzne Warszawy. Rozkopywano ulice, wznoszono nowe budynki i instalowano nowe urz\u0105dzenia. Nad realizacj\u0105 projektu pracowa\u0142o ponad 2500 os\u00f3b. W\u015br\u00f3d nich by\u0142y znane nazwiska in\u017cynier\u00f3w i architekt\u00f3w: Alfons Grotowski, J\u00f3zef Bandtkie, J\u00f3zef S\u0142owikowski i Julian Herde.<\/p>\n\n\n\n<p>Proces budowlany zosta\u0142 podzielony na r\u00f3\u017cne etapy. Ludzie \u015bledzili ka\u017cdy etap i oceniali wyniki. Efekty by\u0142y widoczne niemal natychmiast po zako\u0144czeniu pierwszego etapu. Stan sanitarny miasta uleg\u0142 poprawie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3rzy przeciwnicy projektu twierdzili, \u017ce jest on drogi, niepotrzebny i niskiej jako\u015bci. Ale William przyk\u0142ada\u0142 du\u017c\u0105 wag\u0119 do materia\u0142\u00f3w u\u017cytych do budowy. Nawet ka\u017cda ceg\u0142a by\u0142a wa\u017cona. W przypadku op\u00f3\u017anie\u0144 lub z\u0142ej jako\u015bci dostaw, kontrakt by\u0142 anulowany. I to zadzia\u0142a\u0142o &#8211; stacja uzdatniania wody dzia\u0142a ju\u017c od ponad 130 lat. Tunele kanalizacyjne r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142aj\u0105 prawid\u0142owo. A to jest wa\u017cne, bo w centralnych cz\u0119\u015bciach miasta sie\u0107 kanalizacyjna opiera si\u0119 na tunelach zbudowanych przez Lindleya pod koniec XIX wieku.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1199\" height=\"788\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-22.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5633\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-22.png 1199w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-22-300x197.png 300w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-22-768x505.png 768w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-22-696x457.png 696w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-22-1068x702.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1199px) 100vw, 1199px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Otwarcie_stacji_uzdatniania_wody\"><\/span>Otwarcie stacji uzdatniania wody<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Osiem lat po rozpocz\u0119ciu budowy zako\u0144czy\u0142 si\u0119 pierwszy etap i zosta\u0142a uruchomiona stacja uzdatniania wody. Woda pobierana by\u0142a z g\u00f3rnego biegu Wis\u0142y. W tym celu powsta\u0142y dwie pompownie wody z sze\u015bcioma pompami. T\u0142oczy\u0142y one wod\u0119 do sklepionych zbiornik\u00f3w sedymentacyjnych na wzg\u00f3rzu na Koszykach. Tam woda by\u0142a gromadzona w zbiornikach i dostarczana do stacji dystrybucyjnej w dolnych cz\u0119\u015bciach miasta i na przedmie\u015bciach Pragi. Ale w innej cz\u0119\u015bci miasta, kt\u00f3ra by\u0142a geograficznie po\u0142o\u017cona wy\u017cej, obowi\u0105zywa\u0142 inny schemat. Woda by\u0142a dostarczana przez Stacj\u0119 Pomp na Koszykach i 39-metrow\u0105 wie\u017c\u0119 ci\u015bnie\u0144. To rejon wsp\u00f3\u0142czesnych warszawskich ulic Koszykowej, Raszy\u0144skiej, Filtrowej i Krzywickiego, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 blisko centrum miasta. Jeszcze pod koniec XIX wieku by\u0142y one niezabudowane i wystarczaj\u0105co du\u017ce, by pomie\u015bci\u0107 du\u017ce obiekty.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Po wybuchu I wojny \u015bwiatowej in\u017cynier zako\u0144czy\u0142 prac\u0119 w Warszawie. Projekt nie zosta\u0142 jednak w pe\u0142ni zrealizowany. W tym czasie tylko 70% budynk\u00f3w w mie\u015bcie mia\u0142o dost\u0119p do wody pitnej dobrej jako\u015bci. Ale rezultaty by\u0142y ju\u017c zauwa\u017calne. Na przyk\u0142ad gwa\u0142townie spad\u0142 wska\u017anik \u015bmiertelno\u015bci. \u015aredni wska\u017anik \u015bmiertelno\u015bci w Warszawie spad\u0142 z 33 do 19 w ci\u0105gu 30 lat. 14 istnie\u0144 ludzkich zosta\u0142o uratowanych na tysi\u0105c mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"658\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-23.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5636\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-23.png 1024w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-23-300x193.png 300w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-23-768x494.png 768w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-23-696x447.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Filtry_Lindleya\"><\/span>Filtry Lindleya<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Te masywne obiekty s\u0105 niemal ca\u0142kowicie ukryte pod ziemi\u0105. Na powierzchni wida\u0107 jedynie p\u0142aski trawnik. W\u015br\u00f3d znajduj\u0105cych si\u0119 tam obiekt\u00f3w s\u0105 zbiorniki czystej wody, osadniki i filtry. Ich wydajno\u015b\u0107 pozwala na zapewnienie miastu idealnie czystej wody pitnej. Przez sto lat nie by\u0142o \u017cadnych awarii. Dopiero pod koniec XX wieku dodano 10-centymetrow\u0105 warstw\u0119 w\u0119gla aktywnego. Woda przep\u0142ywa przez ten filtr z pr\u0119dko\u015bci\u0105 10 centymetr\u00f3w na godzin\u0119. Powolne filtry zajmuj\u0105 powierzchni\u0119 ponad 82 000 metr\u00f3w kwadratowych. Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z warstwy piasku o wysoko\u015bci 80 centymetr\u00f3w oraz warstwy \u017cwiru i kamieni o wysoko\u015bci 40 centymetr\u00f3w. Filtry Lindleya nie tylko wpisa\u0142y si\u0119 w histori\u0119 miasta, ale tak\u017ce pozostaj\u0105 symbolem walki o jako\u015b\u0107 \u017cycia i zdrowia mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy.<\/p>\n\n\n\n<p>Natomiast wie\u017ca ci\u015bnie\u0144 jest uwielbiana za swoj\u0105 unikaln\u0105 architektur\u0119. Zosta\u0142a zaprojektowana w stylu \u015bredniowiecznych zamk\u00f3w. Ma \u017caglowe sklepienia, unikalne ceg\u0142y i granitowe kolumny. Wie\u017ca ma powierzchni\u0119 2 400 metr\u00f3w kwadratowych. W XXI wieku wie\u017ca ci\u015bnie\u0144 nie pe\u0142ni ju\u017c swoich bezpo\u015brednich funkcji, ale przyci\u0105ga uwag\u0119 turyst\u00f3w i mieszka\u0144c\u00f3w miasta. Przez d\u0142ugi czas wie\u017ca by\u0142a jednym z najwy\u017cszych budynk\u00f3w w Warszawie.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1500\" height=\"896\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-24.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5639\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-24.png 1500w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-24-300x179.png 300w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-24-768x459.png 768w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-24-696x416.png 696w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2025\/01\/image-24-1068x638.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Nazwisko Lindleya na zawsze zapisa\u0142o si\u0119 w historii Warszawy. Jego imieniem nazwano jedn\u0105 z ulic. W mie\u015bcie powsta\u0142o Muzeum Wodoci\u0105g\u00f3w i Kanalizacji. To w\u0142a\u015bnie tam mo\u017cna znale\u017a\u0107 wiele informacji zwi\u0105zanych z in\u017cynierem i jego rodzin\u0105. Mo\u017cna na w\u0142asne oczy zobaczy\u0107 filtry Lindleya, zwiedzi\u0107 wie\u017c\u0119 ci\u015bnie\u0144, jeden z filtr\u00f3w i zobaczy\u0107 stare mechanizmy. W 2012 roku stacja zosta\u0142a uznana za zabytek historyczny. S\u0105 to wycieczki, na kt\u00f3re trudno kupi\u0107 bilety. Ludzie godzinami stoj\u0105 w kolejce, aby zobaczy\u0107, jak dzia\u0142a stacja uzdatniania wody. W 2011 roku ods\u0142oni\u0119to pomnik po\u015bwi\u0119cony angielskiemu in\u017cynierowi. Rze\u017aba ma form\u0119 \u0142awki wykonanej z rur, obok kt\u00f3rej stoi William i otwiera kran.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pod koniec XIX wieku Polacy stworzyli unikalny model stacji uzdatniania wody, kt\u00f3ry nadal funkcjonuje w XXI wieku. W XIX wieku Warszawa stan\u0119\u0142a w obliczu powa\u017cnych problem\u00f3w zwi\u0105zanych z zaopatrzeniem w wod\u0119 i warunkami sanitarnymi. Wzrost liczby ludno\u015bci, urbanizacja i brak nowoczesnych system\u00f3w oczyszczania wody stwarza\u0142y krytyczn\u0105 sytuacj\u0119, jak podaje strona warsaw-name.eu. Pojawia si\u0119 wi\u0119c logiczne [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":316,"featured_media":5433,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[333],"tags":[4238,4245,4239,4250,4251,4253,4242,4252,4246,4244,4248,4240,4243,4247],"moimportance":[33],"motype":[326],"moformat":[22],"class_list":{"0":"post-5629","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozwiazania-inzynierskie","8":"tag-architektura-przemyslowa-warszawy","9":"tag-filtry-warszawskie","10":"tag-historia-wodociagow-warszawa","11":"tag-inzynieria-wodna-xix-wieku","12":"tag-modernizacja-warszawy","13":"tag-muzeum-wodociagow-i-kanalizacji","14":"tag-rozwoj-infrastruktury-warszawy","15":"tag-stacja-uzdatniania-wody","16":"tag-system-kanalizacyjny-warszawy","17":"tag-warszawskie-filtry-lindleya","18":"tag-wieza-cisnien-warszawa","19":"tag-william-lindley","20":"tag-xix-wiek-warszawa","21":"tag-zabytki-techniki-warszawa","22":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","23":"motype-eternal","24":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5629","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/316"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5629"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5629\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5642,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5629\/revisions\/5642"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5433"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5629"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5629"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5629"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=5629"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=5629"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=5629"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}