{"id":4036,"date":"2024-03-30T13:51:35","date_gmt":"2024-03-30T12:51:35","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw-name.eu\/?p=4036"},"modified":"2024-03-30T13:51:48","modified_gmt":"2024-03-30T12:51:48","slug":"historia-warszawskiego-zoologa-jana-zabinskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/eternal-4036-historia-warszawskiego-zoologa-jana-zabinskiego","title":{"rendered":"Historia warszawskiego zoologa Jana \u017babi\u0144skiego"},"content":{"rendered":"\n<p>By\u0142 zoologiem, fizjologiem i wieloletnim dyrektorem Ogrodu Zoologicznego w Warszawie \u2013 pisze <a href=\"https:\/\/warsaw-name.eu\/\">warsaw-name.eu<\/a>. Mowa o polskim naukowcu Janie \u017babi\u0144skim. W tym artykule bardziej szczeg\u00f3\u0142owo opowiemy jego histori\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">M\u0142odo\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n<p>Jan \u017babi\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 w 1897 roku w Warszawie. Jego ojciec, J\u00f3zef \u017babi\u0144ski, by\u0142 miejscowym prawnikiem, a matka pochodzi\u0142a z polskiej rodziny ziemia\u0144skiej. Rodzice byli w stanie zapewni\u0107 Janowi edukacj\u0119, dlatego uczy\u0142 si\u0119 w prywatnym gimnazjum Micha\u0142a Kreczmara. W latach szkolnych ch\u0142opiec pasjonowa\u0142 si\u0119 lekkoatletyk\u0105, szczeg\u00f3lnie sprintami na 100 metr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Po uko\u0144czeniu szko\u0142y Jan wst\u0105pi\u0142 na Uniwersytet Warszawski, gdzie studiowa\u0142 zoologi\u0119. Jednocze\u015bnie studiowa\u0142 na Wydziale Rolniczym w Kr\u00f3lewsko-Polskiej Szkole Gospodarstwa Wiejskiego. Podczas I wojny \u015bwiatowej \u017babi\u0144ski zosta\u0142 zmobilizowany. Pracowa\u0142 na jednym z oddzia\u0142\u00f3w ratunkowych. Bra\u0142 tak\u017ce udzia\u0142 w r\u00f3\u017cnych misjach wojskowych. W rezultacie otrzyma\u0142 stopie\u0144 podporucznika.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kariera naukowa<\/h2>\n\n\n\n<p>Po zako\u0144czeniu wojny Jan powr\u00f3ci\u0142 do nauki. W 1923 roku uda\u0142o mu si\u0119 uzyska\u0107 pozwolenie na wyk\u0142adanie geografii i przyrody w warszawskich szko\u0142ach \u015brednich i wy\u017cszych. Ju\u017c w nast\u0119pnym roku \u017babi\u0144ski uzyska\u0142 stopie\u0144 doktora na Uniwersytecie Warszawskim dzi\u0119ki rozprawie \u201eO zjawiskach regulacyjnych w parabla\u015bcie ryb ko\u015bcistych\u201d. W 1925 roku Jan uzyska\u0142 stopie\u0144 in\u017cyniera agronomii na Uniwersytecie Warszawskim. Napisa\u0142 tak\u017ce kolejn\u0105 rozpraw\u0119 naukow\u0105 na temat \u201eUprawa grunt\u00f3w lekkich\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u0119ki swojej wiedzy naukowej Jan odwa\u017cy\u0142 si\u0119 za\u0142o\u017cy\u0107 Ogr\u00f3d Zoologiczny w Warszawie. P\u00f3\u017aniej zosta\u0142 mianowany jego dyrektorem. W 1929 roku odby\u0142a si\u0119 Mi\u0119dzynarodowa Konferencja Dyrektor\u00f3w Ogrod\u00f3w Zoologicznych, podczas kt\u00f3rej \u017babi\u0144ski zosta\u0142 oficjalnie przyj\u0119ty w poczet cz\u0142onk\u00f3w tego towarzystwa. Dzi\u0119ki ci\u0119\u017ckiej pracy Jana warszawskie zoo szybko zosta\u0142o w\u0142\u0105czone do Mi\u0119dzynarodowego Towarzystwa Ochrony \u017bubra. P\u00f3\u017aniej naukowiec sprowadza\u0142 \u017cubry, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 sensacj\u0105 dla m\u0142odych go\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Podczas II wojny \u015bwiatowej zwyk\u0142e \u017cycie Jana radykalnie si\u0119 zmieni\u0142o. Ochotniczo zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do jednego z polskich batalion\u00f3w. P\u00f3\u017aniej ten batalion zosta\u0142 rozwi\u0105zany i \u017babi\u0144ski wr\u00f3ci\u0142 do Warszawy. We wrze\u015bniu 1939 roku zbombardowano zoo, kt\u00f3rym kierowa\u0142 Jan. Wiele zwierz\u0105t uciek\u0142o, a niekt\u00f3re zgin\u0119\u0142y. Sytuacja w stolicy by\u0142a trudna, wi\u0119c aby nie umrze\u0107 z g\u0142odu, warszawiacy zjadali te zwierz\u0119ta. Cz\u0119\u015b\u0107 niebezpiecznych drapie\u017cnik\u00f3w zosta\u0142a zastrzelona ze wzgl\u0119du na zagro\u017cenie dla mieszka\u0144c\u00f3w miasta. Niemcy zabili wiele z pozosta\u0142ych, a najcenniejsze wywie\u017ali p\u00f3\u017aniej na swoje terytorium.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"400\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2024\/03\/image-13.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4037\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2024\/03\/image-13.png 600w, https:\/\/cdn.warsaw-name.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/2024\/03\/image-13-300x200.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Najpierw niemieckie w\u0142adze okupacyjne zamkn\u0119\u0142y Ogr\u00f3d Zoologiczny, a na jego terenie utworzy\u0142y tuczarni\u0119 \u015bwi\u0144. P\u00f3\u017aniej nowi urz\u0119dnicy miasta pozwolili \u017babi\u0144skiemu zamieszka\u0107 z rodzin\u0105 w ocala\u0142ej willi na tereniu Ogrodu Zoologicznego. Jan pracowa\u0142 w Urz\u0119dzie Miejskim Warszawy na stanowisku kierownika Wydzia\u0142u Ogrodniczego. Uzyska\u0142 Ausweis, kt\u00f3ry pozwala\u0142 mu na swobodne poruszanie si\u0119 po mie\u015bcie i zdobywanie po\u017cywienia dla hodowanych przez niego \u015bwi\u0144 i lis\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Podczas pobytu w zoo naukowiec wraz z \u017con\u0105 ukrywali w pustych pomieszczeniach \u017byd\u00f3w, nielegalnie wywiezionych z warszawskiego getta. W ci\u0105gu trzech lat przez zoo przesz\u0142y setki uciekinier\u00f3w, niekt\u00f3rzy z nich mieszkali w piwnicach modernistycznej willi. Jan wykorzystywa\u0142 teren parku do cel\u00f3w konspiracyjnych, gdy\u017c przechowywa\u0142 tam amunicj\u0119 i inn\u0105 bro\u0144. W czasie okupacji niemieckiej \u017babi\u0144ski wyk\u0142ada\u0142 na tajnych zaj\u0119ciach, m.in. biologi\u0119 i parazytologi\u0119 na Wydziale Medycznym, zoologi\u0119 og\u00f3ln\u0105 na Wydziale Farmaceutycznym i Stomatologicznym podziemnego Uniwersytetu Warszawskiego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>By\u0142 zoologiem, fizjologiem i wieloletnim dyrektorem Ogrodu Zoologicznego w Warszawie \u2013 pisze warsaw-name.eu. Mowa o polskim naukowcu Janie \u017babi\u0144skim. W tym artykule bardziej szczeg\u00f3\u0142owo opowiemy jego histori\u0119. M\u0142odo\u015b\u0107 Jan \u017babi\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 w 1897 roku w Warszawie. Jego ojciec, J\u00f3zef \u017babi\u0144ski, by\u0142 miejscowym prawnikiem, a matka pochodzi\u0142a z polskiej rodziny ziemia\u0144skiej. Rodzice byli w stanie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":314,"featured_media":3949,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[337],"tags":[2576,2574,2573,2575,1091,925,1473,889,910,1937,888],"moimportance":[33],"motype":[326],"moformat":[18],"class_list":{"0":"post-4036","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozwoj","8":"tag-fizjolog","9":"tag-historia-warszawskiego-zoologa","10":"tag-historia-warszawskiego-zoologa-jana-zabinskiego","11":"tag-jan-zabinski","12":"tag-oficjalne-otwarcie-zoo-w-warszawie","13":"tag-parki-warszawy","14":"tag-powstanie-ogrodu-zoologicznego","15":"tag-problemy-srodowiskowe","16":"tag-troska-o-srodowisko","17":"tag-uniwersytet-warszawski","18":"tag-zielone-miasto","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","20":"motype-eternal","21":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4036","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/314"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4036"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4036\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4040,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4036\/revisions\/4040"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3949"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4036"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4036"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4036"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4036"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4036"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4036"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}