{"id":3738,"date":"2024-02-29T17:46:33","date_gmt":"2024-02-29T16:46:33","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw-name.eu\/?p=3738"},"modified":"2024-02-29T17:46:47","modified_gmt":"2024-02-29T16:46:47","slug":"jak-funkcjonowaly-warszawskie-wodociagi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/eternal-3738-jak-funkcjonowaly-warszawskie-wodociagi","title":{"rendered":"Jak funkcjonowa\u0142y Warszawskie Wodoci\u0105gi"},"content":{"rendered":"\n

Pod koniec XIX wieku Warszawa otrzyma\u0142a nowoczesne systemy wodoci\u0105gowe i kanalizacyjne. Od 2023 roku mieszka\u0144cy miasta otrzymali ponad 330 milion\u00f3w litr\u00f3w smacznej i bezpiecznej wody z kranu. Ale jak powsta\u0142y Warszawskie Wodoci\u0105gi? W tym materiale na warsaw-name.eu<\/a> opowiemy t\u0119 histori\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Uruchomienie<\/h2>\n\n\n\n

W 1886 roku mieszka\u0144cy Warszawy mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 picia czystej wody ze Stacji Filtr\u00f3w, bo w\u0142a\u015bnie w tym okresie w mie\u015bcie powsta\u0142y przedsi\u0119biorstwa wodoci\u0105gowo-kanalizacyjne. Uruchomiono je dzi\u0119ki inicjatywie burmistrza Warszawy Sokratesa Starynkiewicza i brytyjskiego in\u017cyniera Williama Lindleya. Ten ostatni by\u0142 autorem projektu miejskiego systemu wodoci\u0105g\u00f3w i kanalizacji.<\/p>\n\n\n\n

Nie wszyscy mieszka\u0144cy Warszawy poparli ten pomys\u0142, cho\u0107 w mie\u015bcie panowa\u0142y fatalne warunki sanitarne. Plan projektu zosta\u0142 przet\u0142umaczony na j\u0119zyk polski i opublikowany w lokalnej prasie, dzi\u0119ki czemu do dokumentu uzyska\u0142o dost\u0119p wi\u0119cej warszawiak\u00f3w. W\u00f3wczas szef miasta Starynkiewicz zosta\u0142 oskar\u017cony przede wszystkim o niegospodarno\u015b\u0107, gdy\u017c zdaniem krytyk\u00f3w inwestycja by\u0142a zbyt droga.<\/p>\n\n\n\n

Dyskusje trwa\u0142y d\u0142ugo. W 1883 roku rozpocz\u0119to budow\u0119 systemu kanalizacyjnego w mie\u015bcie. Robotnikami kierowa\u0142 najstarszy syn Lindleya, William Heerlein, kt\u00f3ry mia\u0142 27 lat, kiedy obj\u0105\u0142 to stanowisko. M\u0142ody wiek g\u0142\u00f3wnego in\u017cyniera wywo\u0142a\u0142 r\u00f3wnie\u017c kontrowersje w\u015br\u00f3d przeciwnik\u00f3w budowy, kt\u00f3rzy nie wiedzieli, \u017ce William Heerlein mia\u0142 ju\u017c wieloletnie do\u015bwiadczenie zawodowe zdobyte wraz z ojcem.<\/p>\n\n\n\n

Zgodnie z projektem Woda dla miasta mia\u0142a by\u0107 usuwana za pomoc\u0105 urz\u0105dze\u0144 ss\u0105cych bezpo\u015brednio z Wis\u0142y, oczyszczana powoln\u0105 filtracj\u0105, a nast\u0119pnie wodoci\u0105giem rozprowadzana do mieszka\u0144c\u00f3w. \u00d3wczesna oczyszczalnia powsta\u0142a pomi\u0119dzy ulicami Koszykow\u0105 i Nowowiejsk\u0105 (obecnie obszar Koszykowej, Krzywickiego, Filtrowej i Raszy\u0144skiej). Obszar ten zosta\u0142 wybrany ze wzgl\u0119du na to, \u017ce by\u0142 to najwy\u017cszy odcinek w stosunku do Wis\u0142y. Ponadto lokalizacja umo\u017cliwi\u0142a dalsz\u0105 rozbudow\u0119 zak\u0142adu. <\/p>\n\n\n\n

Praca wodoci\u0105gu<\/h2>\n\n\n\n

W 1886 roku po raz pierwszy uruchomiono cztery powolne filtry i wie\u017c\u0119 ci\u015bnie\u0144 o wysoko\u015bci ponad 40 metr\u00f3w. Dzi\u0119ki temu do dom\u00f3w warszawiak\u00f3w wp\u0142yn\u0119\u0142a czysta i bezpieczna woda. Co ciekawe, do produkcji filtr\u00f3w u\u017cyto charakterystycznej czerwonej ceg\u0142y bez wapienia.<\/p>\n\n\n\n

Na terenie zak\u0142adu znajdowa\u0142o si\u0119 36 oczyszczalni, kt\u00f3re zajmowa\u0142y znaczn\u0105 powierzchni\u0119. Dzi\u0119ki ich pracy w ci\u0105gu godziny uda\u0142o si\u0119 oczy\u015bci\u0107 przez warstw\u0119 10 centymetr\u00f3w s\u0142upa wody. Warto przypomnie\u0107, \u017ce dzi\u0119ki uruchomieniu stacji filtracyjnej Warszawa pod koniec XIX wieku sta\u0142a si\u0119 elitarn\u0105 grup\u0105 sze\u015bciu europejskich miast o tak nowoczesnym systemie.<\/p>\n\n\n\n

W okresie mi\u0119dzywojennym infrastruktura miasta zacz\u0119\u0142a si\u0119 aktywnie rozwija\u0107. Znaczna inwestycja zosta\u0142a zainwestowana w rozbudow\u0119 zaopatrzenia w wod\u0119, poniewa\u017c populacja Warszawy ros\u0142a. Do 1939 roku d\u0142ugo\u015b\u0107 warszawskiej sieci wodoci\u0105gowej wzros\u0142a prawie dwukrotnie, do 620 kilometr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

W 1933 roku na terenie Stacji Filtr\u00f3w otwarto Zak\u0142ad Filtr\u00f3w Pospiesznych. Metoda czyszczenia zosta\u0142a zapo\u017cyczona z USA i Kanady. Dzi\u0119ki temu uda\u0142o si\u0119 zwi\u0119kszy\u0107 ilo\u015b\u0107 produkowanej wody prawie dwukrotnie. Podczas II wojny \u015bwiatowej znaczna cz\u0119\u015b\u0107 infrastruktury wodoci\u0105gowej i kanalizacyjnej zosta\u0142a zniszczona. Jednym ze zniszczonych obiekt\u00f3w by\u0142 wspomniany Zak\u0142ad Filtr\u00f3w Pospiesznych, w kt\u00f3rym zniszczono dach budynku. W 1944 roku wojska niemieckie wysadzi\u0142y w\u0119z\u0142y t\u0142oczne i pompownie na Wi\u015ble, wi\u0119c uj\u0119cie wody w mie\u015bcie by\u0142o niemo\u017cliwe przez prawie rok. Usuwanie uszkodze\u0144, odbudowa obiekt\u00f3w trwa\u0142a do 1949 roku.<\/p>\n\n\n\n

W odbudowanym po wojnie mie\u015bcie bardzo szybko wzros\u0142a liczba mieszka\u0144c\u00f3w, a tak\u017ce intensywnie rozwija\u0142 si\u0119 przemys\u0142. Dlatego konieczne sta\u0142o si\u0119 zwi\u0119kszenie ilo\u015bci wytwarzanej wody.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pod koniec XIX wieku Warszawa otrzyma\u0142a nowoczesne systemy wodoci\u0105gowe i kanalizacyjne. Od 2023 roku mieszka\u0144cy miasta otrzymali ponad 330 milion\u00f3w litr\u00f3w smacznej i bezpiecznej wody z kranu. Ale jak powsta\u0142y Warszawskie Wodoci\u0105gi? W tym materiale na warsaw-name.eu opowiemy t\u0119 histori\u0119. Uruchomienie W 1886 roku mieszka\u0144cy Warszawy mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 picia czystej wody ze Stacji Filtr\u00f3w, bo […]<\/p>\n","protected":false},"author":322,"featured_media":3481,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[333],"tags":[2285,2283,2284,2287,2288,2291,889,2286,2290,910,2289],"moimportance":[33],"motype":[326],"moformat":[18],"class_list":{"0":"post-3738","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozwiazania-inzynierskie","8":"tag-budowa-fabryk","9":"tag-fabryki-warszawskie","10":"tag-historia-fabryk","11":"tag-historia-warszawy","12":"tag-jak-funkcjonowaly-warszawskie-wodociagi","13":"tag-praca-wodociagu","14":"tag-problemy-srodowiskowe","15":"tag-przedsiebiorstwa","16":"tag-systemy-wodociagowe-i-kanalizacyjne","17":"tag-troska-o-srodowisko","18":"tag-warszawskie-wodociagi","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","20":"motype-eternal","21":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3738","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/322"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3738"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3738\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3742,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3738\/revisions\/3742"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3481"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3738"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3738"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3738"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3738"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3738"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3738"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}