{"id":3733,"date":"2024-02-29T17:43:31","date_gmt":"2024-02-29T16:43:31","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw-name.eu\/?p=3733"},"modified":"2024-02-29T17:43:44","modified_gmt":"2024-02-29T16:43:44","slug":"jak-powstala-gazownia-warszawska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/eternal-3733-jak-powstala-gazownia-warszawska","title":{"rendered":"Jak powsta\u0142a Gazownia Warszawska"},"content":{"rendered":"\n

W XIX wieku w Europie zacz\u0119\u0142o pojawia\u0107 si\u0119 wiele gazowni. Wiele kraj\u00f3w pod\u0105\u017cy\u0142o za wynalazkiem Williama Murdocha, kt\u00f3ry jako pierwszy wykorzysta\u0142 gaz pochodz\u0105cy z w\u0119gla do o\u015bwietlenia swojego mieszkania. W tym artykule na warsaw-name.eu<\/a> opowiemy Ci bardziej szczeg\u00f3\u0142owo o tym, jak powsta\u0142a Gazownia Warszawska. <\/p>\n\n\n\n

Zak\u0142ad za czas\u00f3w carskich<\/h2>\n\n\n\n

W 1856 roku dzi\u0119ki porozumieniu z Niemieckim Kontynentalnym Towarzystwem Gazowym z Dessau przy ulicy Ludnej powsta\u0142a gazownia. W ten spos\u00f3b pod koniec 1856 r. w Warszawie zap\u0142on\u0119\u0142y pierwsze latarnie uliczne. <\/p>\n\n\n\n

W XIX wieku wszystkie zak\u0142ady przemys\u0142owe powstawa\u0142y na warszawskiej Woli. W 1888 r. wybudowano tu ju\u017c drug\u0105 gazowni\u0119. Zapotrzebowanie na surowce by\u0142o na tyle du\u017ce, \u017ce oba przedsi\u0119biorstwa dzia\u0142a\u0142y r\u00f3wnolegle. Na pocz\u0105tku XX wieku gazownia na Woli jako pierwsza na \u015bwiecie zastosowa\u0142a znacznie wydajniejsze pionowe piece retortowe. W przededniu I wojny \u015bwiatowej oba zak\u0142ady produkowa\u0142y prawie 300 tys. m3<\/sup> gazu na dob\u0119.<\/p>\n\n\n\n

II Rzeczpospolita <\/h2>\n\n\n\n

Dwie warszawskie gazownie przetrwa\u0142y I wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 bez wi\u0119kszych zniszcze\u0144. W listopadzie 1918 roku Polska odzyska\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107, a Warszawa sta\u0142a si\u0119 stolic\u0105. W zwi\u0105zku z tym infrastruktura i przemys\u0142 miasta zacz\u0119\u0142y si\u0119 szybko rozwija\u0107. Gazownia szybko nabiera\u0142a rozp\u0119du i w latach 20. zosta\u0142a zmodernizowana. Sp\u00f3\u0142ka wzi\u0119\u0142a na siebie odpowiedzialno\u015b\u0107 za dostarczanie gazu do ca\u0142ego miasta. W zwi\u0105zku z tym w 1930 roku pierwsza gazownia zosta\u0142a zamkni\u0119ta, co by\u0142o niekorzystne dla mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy mieszkaj\u0105cych w pobli\u017cu zak\u0142adu. <\/p>\n\n\n\n

W tym samym roku do gazowni trafi\u0142 piec Glover-West, kt\u00f3ry by\u0142 bardzo wydajny. Dzi\u0119ki nowemu sprz\u0119towi mo\u017cliwa by\u0142a ci\u0105g\u0142a produkcja surowc\u00f3w, co pozwoli\u0142o zmniejszy\u0107 liczb\u0119 pracownik\u00f3w zaanga\u017cowanych w ten proces. Sie\u0107 przesy\u0142owa r\u00f3wnie\u017c stale si\u0119 rozwija\u0142a, a liczba klient\u00f3w prywatnych ros\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Po wojnie<\/h2>\n\n\n\n

Podczas II wojny \u015bwiatowej zak\u0142ad zosta\u0142 powa\u017cnie uszkodzony. Najbardziej ucierpia\u0142y linie energetyczne. Kiedy Niemcy wkroczyli do Warszawy, zak\u0142ad wpad\u0142 w ich r\u0119ce. Postanowili jednak nie naprawia\u0107 wszystkich szk\u00f3d, poniewa\u017c Warszawa potrzebowa\u0142a znacznie mniej gazu ni\u017c przed wojn\u0105. Gazownia sta\u0142a si\u0119 strategicznym zak\u0142adem niemieckim. <\/p>\n\n\n\n

Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej zak\u0142ad odbudowywano przez kilka lat. Najtrudniejsze by\u0142o odtworzenie ceramicznych cz\u0119\u015bci pieca Glover West. Remontowano nie tylko sam\u0105 gazowni\u0119, ale tak\u017ce sie\u0107 przesy\u0142ow\u0105, gdy\u017c przywr\u00f3cenie dostaw gazu w zniszczonym mie\u015bcie by\u0142o jednym z priorytet\u00f3w w\u0142adz Warszawy. W 1950 r. zak\u0142ad zacz\u0105\u0142 pracowa\u0107 z pe\u0142n\u0105 wydajno\u015bci\u0105, co pozwoli\u0142o zaspokoi\u0107 du\u017ce zapotrzebowanie na gaz. Z tego powodu w 1959 roku zak\u0142ad zosta\u0142 rozbudowany o kolejn\u0105 piecowni\u0119. <\/p>\n\n\n\n

W okresie powojennym surowce zacz\u0119\u0142y si\u0119 zmienia\u0107, Warszawa zacz\u0119\u0142a otrzymywa\u0107 bardziej wydajny gaz ziemny i w 1970 roku miasto zaprzesta\u0142o produkcji gazu w\u0119glowego, kt\u00f3ry zosta\u0142 zast\u0105piony nowymi surowcami. W tym czasie w stolicy rozpocz\u0119to zakrojon\u0105 na szerok\u0105 skal\u0119 przebudow\u0119 palnik\u00f3w, gdy\u017c \u00f3wczesne urz\u0105dzenia nie by\u0142y przystosowane do pracy na surowcach o innych parametrach.<\/p>\n\n\n\n

Po 1970 r. sp\u00f3\u0142ka zaprzesta\u0142a dzia\u0142alno\u015bci. Cz\u0119\u015b\u0107 obiekt\u00f3w gazowni zachowa\u0142a si\u0119 na terenie fabryki do dzi\u015b, a w dawnej dyspozytorni utworzono Muzeum Gazownictwa. W latach 1996-97 na terenie gazowni wybudowano nowy budynek administracyjny \u2014 siedzib\u0119 PGNiG. Na pocz\u0105tku lat 90. dwa zbiorniki gazu zlokalizowane od strony ul. Pr\u0105dzy\u0144skiego sta\u0142y si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 prywatn\u0105, odr\u0119bn\u0105 od gazowni.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W XIX wieku w Europie zacz\u0119\u0142o pojawia\u0107 si\u0119 wiele gazowni. Wiele kraj\u00f3w pod\u0105\u017cy\u0142o za wynalazkiem Williama Murdocha, kt\u00f3ry jako pierwszy wykorzysta\u0142 gaz pochodz\u0105cy z w\u0119gla do o\u015bwietlenia swojego mieszkania. W tym artykule na warsaw-name.eu opowiemy Ci bardziej szczeg\u00f3\u0142owo o tym, jak powsta\u0142a Gazownia Warszawska.  Zak\u0142ad za czas\u00f3w carskich W 1856 roku dzi\u0119ki porozumieniu z Niemieckim […]<\/p>\n","protected":false},"author":322,"featured_media":3527,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[333],"tags":[2285,2283,2282,2284,2287,2280,889,2286,910,888],"moimportance":[33],"motype":[326],"moformat":[18],"class_list":{"0":"post-3733","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozwiazania-inzynierskie","8":"tag-budowa-fabryk","9":"tag-fabryki-warszawskie","10":"tag-gazownia-warszawska","11":"tag-historia-fabryk","12":"tag-historia-warszawy","13":"tag-jak-powstala-gazownia-warszawska","14":"tag-problemy-srodowiskowe","15":"tag-przedsiebiorstwa","16":"tag-troska-o-srodowisko","17":"tag-zielone-miasto","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3733","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/322"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3733"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3733\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3737,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3733\/revisions\/3737"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3527"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3733"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3733"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3733"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3733"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3733"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3733"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}