{"id":3723,"date":"2024-02-29T17:24:59","date_gmt":"2024-02-29T16:24:59","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw-name.eu\/?p=3723"},"modified":"2024-02-29T17:25:15","modified_gmt":"2024-02-29T16:25:15","slug":"powstanie-elektrowni-w-warszawie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/eternal-3723-powstanie-elektrowni-w-warszawie","title":{"rendered":"Powstanie elektrowni w Warszawie"},"content":{"rendered":"\n

\u015awiat\u0142o to co\u015b, bez czego nie wyobra\u017camy sobie naszego codziennego \u017cycia. \u015awiat\u0142o daje nam komfort i u\u0142atwia \u017cycie. Ale Kilka wiek\u00f3w temu nasi przodkowie u\u017cywali \u015bwiec do o\u015bwietlania swoich dom\u00f3w. P\u00f3\u017aniej w mie\u015bcie pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze elektrownie \u2013 pisze warsaw-name.eu<\/a>. W tym artykule bardziej szczeg\u00f3\u0142owo opowiemy o powstaniu elektrowni w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsza gazownia<\/h2>\n\n\n\n

W 1856 roku w Warszawie po raz pierwszy pojawi\u0142y si\u0119 gazownie. Dzi\u0119ki temu mieszka\u0144cy miasta mogli korzysta\u0107 z o\u015bwietlenia gazowego. Czterdzie\u015bci lat p\u00f3\u017aniej w stolicy zacz\u0119\u0142y dzia\u0142a\u0107 pierwsze elektrownie. Pocz\u0105tkowo dostarczali energi\u0119 elektryczn\u0105 przedsi\u0119biorstwom przemys\u0142owym. W 1895 roku przy ul. Marsza\u0142kowskiej zainstalowano elektrowni\u0119, kt\u00f3ra zasila\u0142a wystaw\u0119 przy ul. Ordynackiej.<\/p>\n\n\n\n

Projekt <\/h2>\n\n\n\n

W 1898 roku w\u0142adze Warszawy przedstawi\u0142y projekt nowej elektrowni, kt\u00f3ra mia\u0142a dzia\u0142a\u0107 z wi\u0119ksz\u0105 moc\u0105 ni\u017c gazownia. Mia\u0142a powsta\u0107 na Powi\u015blu, jednej z dzielnic Warszawy. Ale pojawi\u0142y si\u0119 pewne trudno\u015bci. Towarzystwo Dessau, eksploatuj\u0105ce lampy gazowe, zabroni\u0142o budowy w mie\u015bcie nowej elektrowni. Ostatecznie znaleziono pokojowe rozwi\u0105zanie i Towarzystwo Dessau uzyska\u0142o zgod\u0119 na dalsze u\u017cywanie lamp gazowych. Przez kilkadziesi\u0105t lat ulice o\u015bwietla\u0142o kilka tysi\u0119cy latarni gazowych.<\/p>\n\n\n\n

W 1901 roku Rada Ministr\u00f3w Polski zawar\u0142a porozumienie z rosyjskim przedsi\u0119biorstwem elektrotechnicznym w sprawie wytwarzania i dostarczania energii elektrycznej do Warszawy. Pod budow\u0119 wybrano teren na Powi\u015blu u zbiegu ulic Dobrej i Leszczy\u0144skiej. Przedsi\u0119biorstwo mia\u0142o dost\u0119p do rzeki Wis\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

Zgodnie z umow\u0105 przedsi\u0119biorstwo energetyczne mia\u0142o przekazywa\u0107 miastu kwot\u0119 r\u00f3wn\u0105 7 proc. dochodu brutto. W porozumieniu okre\u015blono tak\u017ce, \u017ce oczyszczanie w\u00f3d technologicznych b\u0119dzie realizowane za pomoc\u0105 Wis\u0142y. Niestety, nie brano w\u00f3wczas pod uwag\u0119, \u017ce prowadzenie przedsi\u0119biorstwa w s\u0105siedztwie budynk\u00f3w mieszkalnych b\u0119dzie mia\u0142o negatywny wp\u0142yw na zdrowie ludno\u015bci. Mieszka\u0144cy Powi\u015bla i okolic skar\u017cyli si\u0119 na nadmiern\u0105 emisj\u0119 py\u0142\u00f3w podczas ca\u0142ego okresu dzia\u0142ania elektrowni.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Praca elektrowni <\/h2>\n\n\n\n

W 1904 roku prac\u0119 rozpocz\u0119\u0142a elektrownia na Powi\u015blu. Przedsi\u0119biorstwo by\u0142o ogrzewane w\u0119glem, g\u0142\u00f3wnie rosyjskim, kt\u00f3re by\u0142o dostarczane konnymi zaprz\u0119gami. W kolejnych latach funkcjonowania elektrowni dokonano nowych inwestycji. W 1912 roku wybudowano nowy dziesi\u0119ciometrowy komin, kt\u00f3ry by\u0142 u\u017cywany do 1938 roku.<\/p>\n\n\n\n

W 1914 roku elektrowni\u0119 po\u0142\u0105czono z rzek\u0105 Wis\u0142\u0105 podziemnymi kana\u0142ami dostarczaj\u0105cymi i odprowadzaj\u0105cymi wod\u0119 ch\u0142odnicz\u0105. Kiedy w 1918 roku Niemcy zaj\u0119li Warszaw\u0119, teren elektrowni wykorzystali jako kwatery dla swoich \u017co\u0142nierzy. 11 listopada 1918 roku Polska uzyska\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107. W tym czasie elektrownia pozostawa\u0142a pod kierownictwem Zarz\u0105du Pa\u0144stwowego przez kolejne siedem lat. W 1924 roku przedsi\u0119biorstwo przesz\u0142o pod kontrol\u0119 Towarzystwa Elektrycznego. Nie trwa\u0142o to jednak d\u0142ugo, gdy\u017c ju\u017c w 1936 roku Elektrownia Warszawska sta\u0142a si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

W czasie II wojny \u015bwiatowej zak\u0142ad znalaz\u0142 si\u0119 pod ostrza\u0142em artyleryjskim. Dlatego przedsi\u0119biorstwo zmuszone by\u0142o pracowa\u0107 sporadycznie. Kiedy Niemcy zaj\u0119li Warszaw\u0119, oddali elektrowni\u0119 pod kontrol\u0119 wojskow\u0105, a nast\u0119pnie cywiln\u0105, zachowuj\u0105c polskie kierownictwo. Powsta\u0144cy warszawscy d\u0105\u017cyli do ca\u0142kowitego przej\u0119cia elektrowni, wi\u0119c zacz\u0119li dzia\u0142a\u0107. Jeszcze przed wybuchem powstania opracowano szczeg\u00f3\u0142owy plan zdobycia elektrowni. Akcja rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 od detonacji \u0142adunku wybuchowego o wadze oko\u0142o 10 kilogram\u00f3w, umieszczonego w pomieszczeniu w pobli\u017cu grupy \u017co\u0142nierzy niemieckich. W taki spos\u00f3b powsta\u0144cy zaatakowali niemieckich obro\u0144c\u00f3w elektrowni.<\/p>\n\n\n\n

Zdobycie elektrowni by\u0142o jednym z najwi\u0119kszych sukces\u00f3w powsta\u0144c\u00f3w, gdy\u017c elektrownia dostarcza\u0142a energii do produkcji granat\u00f3w, min i miotaczy ognia. \u015awiat\u0142o by\u0142o tak\u017ce nie tylko w mieszkaniach, ale tak\u017ce w drukarniach i, co najwa\u017cniejsze, w szpitalach, w kt\u00f3rych przebywali ranni \u017co\u0142nierze.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u015awiat\u0142o to co\u015b, bez czego nie wyobra\u017camy sobie naszego codziennego \u017cycia. \u015awiat\u0142o daje nam komfort i u\u0142atwia \u017cycie. Ale Kilka wiek\u00f3w temu nasi przodkowie u\u017cywali \u015bwiec do o\u015bwietlania swoich dom\u00f3w. P\u00f3\u017aniej w mie\u015bcie pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze elektrownie \u2013 pisze warsaw-name.eu. W tym artykule bardziej szczeg\u00f3\u0142owo opowiemy o powstaniu elektrowni w Warszawie. Pierwsza gazownia W 1856 […]<\/p>\n","protected":false},"author":314,"featured_media":3442,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[333],"tags":[2270,2269,2266,2271,2272,2265,2264,2268,889,2267,910],"moimportance":[33],"motype":[326],"moformat":[18],"class_list":{"0":"post-3723","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozwiazania-inzynierskie","9":"tag-historia-elektrowni-w-warszawie","11":"tag-pojawienie-sie-elektrowni","15":"tag-praca-elektrowni","16":"tag-problemy-srodowiskowe","17":"tag-towarzystwo-dessau","18":"tag-troska-o-srodowisko","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","20":"motype-eternal","21":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3723","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/314"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3723"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3723\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3727,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3723\/revisions\/3727"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3442"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3723"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3723"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3723"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3723"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3723"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3723"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}