{"id":2595,"date":"2023-04-21T21:39:23","date_gmt":"2023-04-21T19:39:23","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw-name.eu\/?p=2595"},"modified":"2026-02-01T15:32:12","modified_gmt":"2026-02-01T14:32:12","slug":"wenanty-burdzinski-zalozycielem-pierwszego-ogrodu-zoologicznego-w-warszawie-i-bojownik-o-ekologie-i-ochrone-srodowiska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/eternal-2595-wenanty-burdzinski-zalozycielem-pierwszego-ogrodu-zoologicznego-w-warszawie-i-bojownik-o-ekologie-i-ochrone-srodowiska","title":{"rendered":"Wenanty Burdzi\u0144ski – za\u0142o\u017cycielem pierwszego Ogrodu Zoologicznego w Warszawie i bojownik o ekologi\u0119 i ochron\u0119 \u015brodowiska"},"content":{"rendered":"\n

Jak wyobra\u017casz sobie bojownik\u00f3w o ekologi\u0119 i ochron\u0119 \u015brodowiska ponad sto lat temu? Bior\u0105c pod uwag\u0119 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy \u015bwiadomo\u015bci\u0105 a dost\u0119pem do informacji, mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce ekoaktywi\u015bci z przesz\u0142o\u015bci byli zdecydowanie unikalni i wyj\u0105tkowi. \u017bywym tego przyk\u0142adem jest wybitny Wenanty Burdzi\u0144ski, lepiej znany jako pierwszy dyrektor Ogrod\u00f3w Zoologicznych w Warszawie i Kijowie. Ponadto Wenanty Burdzi\u0144ski jest jednym z pierwszych ekoaktywist\u00f3w i przyrodnik\u00f3w XIX wieku nie tylko w Polsce, ale i na Ukrainie. O \u017cyciu, dzia\u0142alno\u015bci i najciekawszych faktach dotycz\u0105cych wybitnego Wenantego Burdzi\u0144skiego opowiemy w naszym artykule na warsaw-name.eu<\/a>. <\/p>\n\n\n\n

Dane biograficzne<\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Wenanty Burdzi\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 18 maja 1864 roku we wsi Sieliszczu we wsp\u00f3\u0142czesnym obwodzie czerkaskim na Ukrainie. Ojciec Wenantego by\u0142 zarz\u0105dzaj\u0105cym cukrowni\u0105. Ju\u017c od lat najm\u0142odszych Wenanty Burdzi\u0144ski interesowa\u0142 si\u0119 naukami przyrodniczymi. Przysz\u0142y przyrodnik otrzyma\u0142 wykszta\u0142cenie w gimnazjum kijowskim, a nast\u0119pnie rozpocz\u0105\u0142 studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Kijowskiego im. \u015bw. W\u0142odzimierza. W Kijowie Wenanty Burdzi\u0144ski aktywnie wspiera\u0142 rozw\u00f3j zabytk\u00f3w botanicznych i ogrod\u00f3w zoologicznych w mie\u015bcie: to on jako pierwszy wyst\u0105pi\u0142 z petycj\u0105 o utworzenie Ogrodu Zoologicznego na bazie Uniwersytetu \u015bw. W\u0142odzimierza. Jednocze\u015bnie Wenanty Burdzi\u0144ski aktywnie anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w ochron\u0119 \u015brodowiska, organizuj\u0105c r\u00f3\u017cne wydarzenia i wyk\u0142ady.<\/p>\n\n\n\n

W 1907 roku Wenanty Burdzi\u0144ski zosta\u0142 wybrany sekretarzem Kijowskiego Towarzystwa Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Przyrody. Rok p\u00f3\u017aniej przy pomocy Burdzi\u0144skiego Towarzystwo zorganizowa\u0142o pierwsz\u0105 w Kijowie wystaw\u0119 fauny, sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z siedemnastu unikalnych gatunk\u00f3w ptak\u00f3w i ssak\u00f3w. Wystawa odby\u0142a si\u0119 w Ogrodzie Botanicznym i sta\u0142a si\u0119 prawdziw\u0105 sensacj\u0105 w stolicy.<\/p>\n\n\n\n

Powstanie Ogrodu Zoologicznego<\/h2>\n\n\n\n

Wystawa w Ogrodzie Botanicznym by\u0142a pocz\u0105tkiem powstania pierwszego Ogrodu Zoologicznego w Kijowie. Do ko\u0144ca 1907 roku kolekcja zwierz\u0105t powi\u0119kszy\u0142a si\u0119 kilkakrotnie. Wenanty Burdzi\u0144ski by\u0142 odpowiedzialny za wszystkie wydatki zwi\u0105zane z utrzymaniem zwierz\u0105t<\/a>, ich rozmieszczeniem i budow\u0105 specjalnych pomieszcze\u0144. Sam r\u00f3wnie\u017c wyp\u0142aca\u0142 wynagrodzenia pracownikom.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u0119ki pomocy Burdzi\u0144skiego w 1913 roku miejscowe w\u0142adze wyznaczy\u0142y nowy teren dla Ogrodu Zoologicznego i przeznaczy\u0142y dodatkowe fundusze na budow\u0119 du\u017cego parku. W ci\u0105gu pierwszych dziesi\u0119ciu lat funkcjonowania Ogrodu Zoologicznego do jego struktury do\u0142\u0105czy\u0142y dzia\u0142y zoologiczny, botaniczny, etnograficzny, a tak\u017ce pasieka dydaktyczno-pokazowa i pierwsze na Ukrainie muzeum pszczelarstwa. W 1919 roku Ogr\u00f3d Zoologiczny Burdzi\u0144skiego w Kijowie zosta\u0142 uznany za w\u0142asno\u015b\u0107 pa\u0144stwow\u0105, co pozwoli\u0142o na poszerzenie jego terytorium o kolejne 43 hektary ziemi. Do 1923 roku Wenanty Burdzi\u0144ski pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 dyrektora Ogrodu Zoologicznego.<\/p>\n\n\n\n

Przeprowadzka do Warszawy i stworzenie pierwszego Ogrodu Zoologicznego w stolicy Polski<\/h2>\n\n\n\n

Po zbudowaniu udanej kariery w Kijowie, Wenanty Burdzi\u0144ski zdecydowa\u0142 przeprowadzi\u0107 si\u0119 do Polski ze wzgl\u0119du na niezgody z re\u017cimem bolszewickim i brak akceptacji \u00f3wczesnej w\u0142adzy. W ten spos\u00f3b Wenanty Burdzi\u0144ski przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Warszawy, gdzie mieszka\u0142 do ko\u0144ca swoich dni. Pocz\u0105tkowo pracowa\u0142 jako bibliotekarz, a ju\u017c w 1927 zosta\u0142 wybrany na konsultanta Pracowni Biologicznej w Warszawie. Dzi\u0119ki temu Burdzi\u0144ski m\u00f3g\u0142 rozpocz\u0105\u0107 prac\u0119 nad stworzeniem nowego Ogrodu Zoologicznego. Bior\u0105c pod uwag\u0119 swoje wcze\u015bniejsze do\u015bwiadczenia, uda\u0142o mu si\u0119 stworzy\u0107 nowy Ogr\u00f3d Zoologiczny w Warszawie ju\u017c po roku. Oficjalne otwarcie Warszawskiego Ogrodu Zoologicznego nast\u0105pi\u0142o 11 marca 1928 roku. Jednocze\u015bnie Wenanty Burdzi\u0144ski aktywnie przyczynia\u0142 si\u0119 do rozwoju \u015bwiadomo\u015bci ekologicznej w\u015br\u00f3d obywateli, popularyzuj\u0105c nauki przyrodnicze i znaczenie ochrony \u015brodowiska. Wenanty Burdzi\u0144ski obj\u0105\u0142 stanowisko dyrektora Ogrodu Zoologicznego.<\/p>\n\n\n\n

Niestety Wenanty Burdzi\u0144ski nigdy nie zrealizowa\u0142 wszystkich swoich plan\u00f3w i projekt\u00f3w w Warszawie: wybitny dzia\u0142acz zmar\u0142 w wieku 64 lat i zosta\u0142 pochowany na cmentarzu Pow\u0105zkowskim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jak wyobra\u017casz sobie bojownik\u00f3w o ekologi\u0119 i ochron\u0119 \u015brodowiska ponad sto lat temu? Bior\u0105c pod uwag\u0119 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy \u015bwiadomo\u015bci\u0105 a dost\u0119pem do informacji, mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce ekoaktywi\u015bci z przesz\u0142o\u015bci byli zdecydowanie unikalni i wyj\u0105tkowi. \u017bywym tego przyk\u0142adem jest wybitny Wenanty Burdzi\u0144ski, lepiej znany jako pierwszy dyrektor Ogrod\u00f3w Zoologicznych w Warszawie i Kijowie. Ponadto Wenanty Burdzi\u0144ski […]<\/p>\n","protected":false},"author":314,"featured_media":2536,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[337],"tags":[1472,1475,1473,1476,910,1087,1470,1474,1471,888],"moimportance":[33],"motype":[326],"moformat":[18],"class_list":{"0":"post-2595","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozwoj","8":"tag-bojownik-o-ekologie-i-ochrone-srodowiska","9":"tag-ogrod-zoologiczny-burdzinskiego-w-kijowie","11":"tag-przeprowadzka-do-warszawy-i-stworzenie-pierwszego-ogrodu-zoologicznego-w-stolicy-polski","12":"tag-troska-o-srodowisko","13":"tag-warszawskie-ogrody-zoologiczne","14":"tag-wenanty-burdzinski","15":"tag-wystawa-w-ogrodzie-botanicznym","16":"tag-zalozycielem-pierwszego-ogrodu-zoologicznego-w-warszawie","17":"tag-zielone-miasto","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2595","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/314"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2595"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2595\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6692,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2595\/revisions\/6692"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2536"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2595"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2595"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2595"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2595"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2595"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2595"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}