{"id":2136,"date":"2023-03-20T11:06:57","date_gmt":"2023-03-20T10:06:57","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw-name.eu\/?p=2136"},"modified":"2023-03-20T11:07:04","modified_gmt":"2023-03-20T10:07:04","slug":"jakie-byly-i-jak-zmienialy-sie-warszawskie-ogrody-zoologiczne-w-xx-wieku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/eternal-2136-jakie-byly-i-jak-zmienialy-sie-warszawskie-ogrody-zoologiczne-w-xx-wieku","title":{"rendered":"Jakie by\u0142y i jak zmienia\u0142y si\u0119 warszawskie ogrody zoologiczne w XX wieku?"},"content":{"rendered":"\n

Chocia\u017c ogrody zoologiczne w wielu krajach na ca\u0142ym \u015bwiecie zamieszkuj\u0105 g\u0142\u00f3wnie egzotyczne zwierz\u0119ta, one mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c powiedzie\u0107 co\u015b o lokalnej kulturze. Historia polskich ogrod\u00f3w zoologicznych jest wieloaspektowa i niejednoznaczna, a swoje pocz\u0105tki liczy od XVIII wieku. W Warszawie spo\u0142ecze\u0144stwu zaj\u0119\u0142o troch\u0119 czasu, aby od pomys\u0142u „zoo dla ludzi” przej\u015b\u0107 do wa\u017cnej \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce w takich miejscach przede wszystkim trzeba dba\u0107 o komfort zwierz\u0105t – pisze warsaw-name.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Najwa\u017cniejsze i ciekawe fakty z historii sto\u0142ecznych ogrod\u00f3w zoologicznych<\/h2>\n\n\n\n

Pierwsze ogrody zoologiczne na terenie Warszawy i ca\u0142ej Polski powsta\u0142y w wyniku rozbudowy prywatnych kolekcji zamo\u017cnych ludzi, a wykopaliska archeologiczne potwierdzaj\u0105, \u017ce mena\u017cerie istnia\u0142y tysi\u0105ce lat przed nasz\u0105 er\u0105. W bardziej znanej dla wielu postaci ogrody zoologiczne w Polsce zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 w XVIII wieku, ale pocz\u0105tkowo nie by\u0142y tworzone w celach rozrywkowych, ale w celu prowadzenia bada\u0144 naukowych. Nast\u0119pne stulecie by\u0142o rozwojem ogrod\u00f3w zoologicznych, kt\u00f3re by\u0142y otwarte dla wszystkich.<\/p>\n\n\n\n

Pionierem w tworzeniu polskich ogrod\u00f3w zoologicznych by\u0142 autor licznych prac z zakresu zoologii i wyk\u0142adowca Uniwersytetu Lwowskiego Stanis\u0142aw Pietruski. Zwierzyniec Pietruskiego, kt\u00f3ry powsta\u0142 na wsi Podhorodce (p\u00f3\u017aniej obw\u00f3d lwowski), liczy\u0142 500 gatunk\u00f3w zwierz\u0105t \u2013 by\u0142y tam zar\u00f3wno egzotyczne papugi, jak i nied\u017awiedzie karpackie. R\u00f3wnie\u017c w celu przeprowadzenia bada\u0144 botanicznych Pietruski pr\u00f3bowa\u0142 zaaklimatyzowa\u0107 po\u0142udniowe drzewa, wywo\u0142uj\u0105c w ten spos\u00f3b pogard\u0119 i drwiny s\u0105siad\u00f3w. Niestety los pierwszego zoo by\u0142 tragiczny – w 1848 roku sp\u0142on\u0105\u0142 i nie wiadomo na pewno, czy uda\u0142o si\u0119 uratowa\u0107 zwierz\u0119ta.<\/p>\n\n\n\n

W samej stolicy pierwsze zoo powsta\u0142o w 1926 roku i w zaskakuj\u0105cy spos\u00f3b zwi\u0105zane by\u0142o z cukiernictwem, poniewa\u017c jego za\u0142o\u017cycielem by\u0142 warszawski cukiernik Mieczys\u0142aw P\u0105gowski. Wcze\u015bniej zoo w Warszawie pr\u00f3bowa\u0142 za\u0142o\u017cy\u0107 adwokat Jan Kami\u0144ski, ale bezskutecznie.<\/p>\n\n\n\n

Z inicjatywy Mieczys\u0142awa P\u0105gowskiego w Warszawie otwarto dwie mena\u017cerie, ale ich istnienie nie zako\u0144czy\u0142o si\u0119 happy endem. Pierwsze zoo przy ulicy Bagatela „prze\u017cy\u0142o” dwie tragedie: najpierw nied\u017awied\u017a zagryz\u0142 stra\u017cnika na \u015bmier\u0107, a nast\u0119pnie zwierz\u0119ta zatru\u0142y si\u0119 zgni\u0142ym mi\u0119sem. Ale druga mena\u017ceria przy Alei 3 Maja powt\u00f3rzy\u0142a los Pietruskiego Ogrodu Zoologicznego i sp\u0142on\u0119\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Wojenne strony znanego warszawskiego ZOO<\/h3>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Oficjalne otwarcie ZOO w Warszawie, kt\u00f3re w przysz\u0142o\u015bci stanie si\u0119 jednym z najpopularniejszych miejsc w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w i turyst\u00f3w, odby\u0142o si\u0119 w dzielnicy Praga P\u00f3\u0142noc w 1928 roku. Przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej zoo pod kierunkiem zoologa Jana \u017babi\u0144skiego prosperowa\u0142o, to w\u0142a\u015bnie ta mena\u017ceria sta\u0142a si\u0119 miejscem narodzin pierwszej w Polsce s\u0142oni Tuzinki. Wojna by\u0142a strasznym okresem dla zoo – strach przed eksplozjami i walkami spowodowa\u0142 \u015bmier\u0107 wielu ptak\u00f3w i ma\u0142p we wrze\u015bniu 1939 roku. P\u00f3\u017aniej pracownicy zoo zostali zmuszeni do zabijania drapie\u017cnych zwierz\u0105t, aby nie atakowali ludzi z g\u0142odu, a niekt\u00f3rzy zostali zastrzeleni do zjedzenia. Okrucie\u0144stwa nazist\u00f3w odbi\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na zoo \u2013 hitlerowcy wywozili zwierz\u0119ta do niemieckich miast lub urz\u0105dzili straszne safari bezpo\u015brednio w zoo.<\/p>\n\n\n\n

Jan \u017babi\u0144ski i jego \u017cona Antonina nie tylko bardzo lubili zwierz\u0119ta, ale tak\u017ce wnie\u015bli ogromny wk\u0142ad w ratowanie ludno\u015bci \u017cydowskiej. W swojej willi na terenie zoo \u017babi\u0144skim uda\u0142o si\u0119 ukry\u0107 i uratowa\u0107 przed \u015bmierci\u0105 ponad stu \u017byd\u00f3w. Kiedy Niemcy organizowali przeszukania lub zbli\u017cali si\u0119 do domu, Antonina gra\u0142a na fortepianie jedn\u0105 z Arii Offenbacha jako alarm, aby \u017bydzi mieli czas na ucieczk\u0119. Za uratowanie ludno\u015bci \u017cydowskiej Jan i Antonina otrzymali medal „Sprawiedliwy w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata” od Instytutu Jad Waszem. Odcinek ten mo\u017cna zobaczy\u0107 w filmie dokumentalnym „Zwierz\u0119ta i ludzie”, w kt\u00f3rym o \u017babi\u0144skich opowiada ich c\u00f3rka Teresa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Chocia\u017c ogrody zoologiczne w wielu krajach na ca\u0142ym \u015bwiecie zamieszkuj\u0105 g\u0142\u00f3wnie egzotyczne zwierz\u0119ta, one mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c powiedzie\u0107 co\u015b o lokalnej kulturze. Historia polskich ogrod\u00f3w zoologicznych jest wieloaspektowa i niejednoznaczna, a swoje pocz\u0105tki liczy od XVIII wieku. W Warszawie spo\u0142ecze\u0144stwu zaj\u0119\u0142o troch\u0119 czasu, aby od pomys\u0142u „zoo dla ludzi” przej\u015b\u0107 do wa\u017cnej \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce w takich […]<\/p>\n","protected":false},"author":306,"featured_media":1666,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[332],"tags":[886,926,1086,1089,1091,925,927,1087,1088,1090,888],"moimportance":[33],"motype":[326],"moformat":[18],"class_list":{"0":"post-2136","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-srodowisko","8":"tag-historia-ogrodnictwa","9":"tag-historia-parkow-warszawskich","10":"tag-jakie-byly-i-jak-zmienialy-sie-warszawskie-ogrody-zoologiczne-w-xx-wieku","11":"tag-najwazniejsze-i-ciekawe-fakty-z-historii-stolecznych-ogrodow-zoologicznych","12":"tag-oficjalne-otwarcie-zoo-w-warszawie","13":"tag-parki-warszawy","14":"tag-starozytne-parki-warszawy","15":"tag-warszawskie-ogrody-zoologiczne","16":"tag-warszawskie-ogrody-zoologiczne-w-xx-wieku","17":"tag-wojenne-strony-znanego-warszawskiego-zoo","18":"tag-zielone-miasto","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","20":"motype-eternal","21":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2136","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/306"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2136"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2136\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2140,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2136\/revisions\/2140"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1666"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2136"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2136"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2136"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2136"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2136"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-name.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2136"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}